facebookpaylas twitterpaylas googlepaylas

Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
not  İstatistik 2 Final Ders Notları Ece 3 133 Son Yorum: Ece
not  Makro İktisat Final Ders Notları Derya 3 108 Son Yorum: Derya
not  Ticaret Hukuku 2 Final Ders Notları Hakan 3 86 Son Yorum: Hakan
not  Davranış Bilimleri 2 Final Ders Notları Gamze 3 94 Son Yorum: Gamze
not  Genel Muhasebe 2 Final Ders Notları Gamze 2 83 Son Yorum: Gamze

Uluslararası Kamu Maliyesi Final Ders Notları

#1
not 
Yeni Uluslararası Kamu Maliyesi Final 5. 6. 7. 8. Ünite Ders Notları ve Özetleri

Gelişmekte olan ülkelerin dış kaynaklara (kalkınma yardımlarına) gereksinim duyma nedenlerini açıklamak
Okey 1950’li yıllardan itibaren ortaya çıkmaya başlayan iktisadi kalkınma disiplini, sanayileşme sürecini tamamlamış ya da tamamlamakta olan ‘gelişmiş’ ülke kategorisindeki ülkeler dışında kalan ve birçoğu eski sömürge olan ülkelerin kalkınma sorunlarını inceleyen bir disiplindir. Bu dönemlerde, kalkınma amaçlı ulusal ve uluslararası plan, proje ve stratejiler, daha çok bu ülkelerin sanayileşme hedeflerine yönelik olarak hazırlanmıştır ve kalkınma yardımları da bu hedeflere uygun olarak tasarlanmıştır. 

Okey 1980’lerden sonra başlayan küresel entegrasyon hareketleri, bu ülkeleri dışa kapalı sanayileşme politikalarından uzaklaştırmış ve ekonomik ve sosyal yapılarını küresel sisteme dahil olacakları şekilde reforme etmeye yöneltmiştir. 

Okey Bu duruma uygun olarak kalkınma yardımları da bu ülkelerin yoksulluklarını azaltmak ve emek güçlerinin kapasitesini artırmak amacına yönelmiştir. 

Okey Belirli coğrafi bölgelerde çok yoğun olarak ortaya çıkan yoksulluk sorunu beraberinde çeşitli sağlık, çevre ve terör gibi sorunları da ortaya çıkarmaktadır. 

Okey Küresel hareketliliğin ve etkileşimlerin çok hızlı ve kolayca kontrol edilemez olduğu küreselleşme çağında, gelişmiş ülkeler bu sorunlardan etkilendikçe kalkınma yardımları da bu sorunların çözümüne yönelik olarak tasarlanmaya ve örgütlenmeye başlamıştır. 

Okey Bu durumda, bir ülke içindeki devlet fonksiyonlarını üstlenecek küresel ölçekte bir kamusal hizmet sunucusu ve finansman sağlayıcısı ‘devlet’ gerekli hâle gelmiştir. 

Okey Ancak, böyle bir devlet mevcut olmadığı için, bu görevi yapmak üzere, ulus devletlerin kurduğu bazı örgütler faaliyet göstermektedir. 

Kalkınma yardımları ile uluslararası kamu malları arasındaki ilişkiyi saptamak
Okey Uluslararası kamu mallarının finansmanı birçok kanaldan sağlanmaktadır. Bunlar arasında en önemlisi, ‘resmî kalkınma yardımları’ adıyla gelişmiş ülkelerden, uluslararası kuruluşlardan, sivil toplum kuruluşlarından ve kamuözel ortaklıklarından oluşan bu kanalları etkin bir şekilde çalıştırmayı amaçlayan Kalkınma Yardımları Komitesi’dir (DAC). 

Okey Kalkınma Yardımları Komitesi’nin faaliyetleri, binyıl hedeşerine uygun olarak resmî kalkınma yardımlarını gelişmekte olan ülkeler arasında dağıtan çeşitli süreçleri içermektedir. 

Okey Resmî kalkınma yardımlarının tamamı uluslararası kamu malları için kullanılmamaktadır, ancak küresel kamu malı olarak kabul edilen sağlık, çevre, insani yardım gibi alanlara yapılan kalkınma yardımlarının toplam resmî kalkınma yardımları içindeki payı son yıllarda artış göstermektedir. 

Kalkınma yardımlarının etkinliğini sağlamak için yapılan önerileri listelemek
Okey Kamu hizmetlerinin etkinliği sorunsalı çerçevesinde gündeme gelen, bu alana ayrılan kaynakların ne kadar etkin olarak kullanıldığı sorunu, kalkınma yardımlarının kullanımında da üzerinde durulması gereken bir sorundur. 
Kalkınma yardımlarının etkinliğinin ve ülkelerin kalkınma performansı üzerindeki etkisinin iyileştirilmesi için donör ülkelerin ilgili bakanları 2005 yılında Paris Deklarasyonu’nu yayınlamışlardır. 

Okey Bu deklarasyon ile yardımların aşağıdaki işlevlere ve önceliklere sahip olması gerekliliği bildirilmiştir. 
a. Ülkelerin kalkınma stratejilerinin güçlendirilmesi, 
b. Yardımın ülkelerin öncelikleri ile bağlantılı olması, 
c. Gerek yardım alan gerekse yardım veren ülkelerin, yardımın kalkınma politika strateji ve hedeflerine uygunluğu konusunda, kendi parlamentolarına ve vatandaşlarına hesap verebilirliği olması, 
d. Yardımların kullanımının rasyonel ve performans sonuçları ölçülebilir olması, 
e. Yardımların kullanım sonucunun çevresel değerlendirmelerinin yapılması.
Ara
Cevapla
#2
Günümüzün uluslararası vergi sorunlarını sıralamak
Okey Mal ve hizmetlerin, finansal sermayenin, üretim faktörlerin ve teknolojinin uluslararası hareketliliğinin artması devletlerin maliye politikalarını belirleme konusunda birbirlerine daha bağımlı hâline gelmesine neden olmuştur. 

Okey Özellikle gelişmekte olan ülkeler yabancı sermayeyi çekebilmek için avantajlı vergi uygulamalarına yönelirlerken gelişmiş ülkeler matrah kayıplarına uğramamak için diğer gelişmiş ülkelerle birlikte ortak politikalar belirlemeye başlamışlardır. 

Okey Bunlar dışında, vergi idarelerinin yurtdışından elde etmiş oldukları gelirleri izlemesi ve vergilendirmesi de güçleşmiştir. 

Okey Tüm bu gelişmeler sonucunda uluslararası çifte vergilendirme, elektronik ticaretin vergilendirilmesi, uluslararası şirketlerin vergilendirilmesi, transfer fiyatlandırması ve uluslararası vergi rekabeti gibi vergi sorunları gündeme gelmiştir. 

Uluslararası çifte vergilendirme kavramını tanımlayıp türlerini ayırt etmek
Okey Uluslararası çifte vergilendirme iki ya da daha fazla devletin, bir vergi yükümlüsünü aynı vergi konusu üzerinden, aynı vergilendirme döneminde aynı ya da benzer vergilerle vergilendirmesi şeklinde tanımlanabilir. 

Okey Uluslararası çifte vergilendirmenin bu tanımı uluslararası hukuksal çifte vergilendirmeye işaret etmektedir. 

Okey Eğer çifte vergilendirme farklı vergi yükümlüleri tarafından elde edilen gelirin vergilendirilmesinde ortaya çıkıyorsa uluslararası ekonomik çifte vergilendirmeden bahsediliyor demektir. 

Okey Buna göre uluslararası ekonomik çifte vergilendirme, aynı vergi konusunun farklı vergi yükümlüleri nezdinde aynı vergilendirme döneminde, aynı ya da benzer vergilerle birden fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare) tarafından vergilendirilmesi olarak tanımlanır. 

Uluslararası çifte vergilendirme ile mücadelede kullanılan yöntemleri açıklamak
Okey Uluslararası çifte vergilendirmeyi önleme ve ortadan kaldırmada devletler tek taraşı ve uluslararası yöntemlere başvurabilmektedirler. 

Okey Tek taraşı yöntemler matrahtan indirim, istisna ve mahsup yöntemleri olarak sıralanabilir. 

Okey Matrahtan indirim yönteminde, ikamet devletinde hesaplanan matrahtan yurtdışında ödenmiş vergiler bir gider kalemi gibi indirilir. 

Okey Mahsup yönteminde ise yurt dışında ödenmiş vergilerin ikamet ülkesinde dünya genelinde elde edilen gelir üzerinden hesaplanmış vergiden mahsup edilmesini öngörmektedir. 

Okey İstisna yöntemi ise ikamet devletinde vergiye tabi matrahın hesaplanmasında yabancı kaynaklı gelirin tamamen ya da kısmen istisna edilmesi anlamına gelmektedir. 

Okey Uluslararası hukukun kişisi olan iki devletin, aynı gelir üzerinde kullandıkları vergilendirme yetkilerinin çakışmasından doğan çifte vergilendirmeyi önlemek ve ortadan kaldırmak amacıyla aralarında yaptıkları hukuksal işlemler şeklinde tanımlanan vergi anlaşmaları ise devletlerin başvurdu uluslararası yöntemdir. 

Elektronik ticaretin yarattığı vergisel sorunları özetlemek
Okey Elektronik ticaretin vergileme bakımından getirdiği temel sorun uluslararası işlemlerde ekonomik faaliyetin hangi ülkede gerçekleştiğinin tespiti ve buradan elde edilen gelirin ve yapılan harcamanın hangi ülkede vergilendirileceği konusudur. 

Okey İfade ettiğimiz bu temel sorunla ilgili olarak vergi yükümlüsünün, verginin konusuna giren işlemin ya da gelirin vergi idaresi tarafından tespiti ve izlenmesi önemli olmaktadır. 

Okey Verginin türüne göre de elektronik ticaretin neden olduğu sorunlar detaylandırılabilir. 

Okey Örneğin harcamalar üzerinden alınan vergilerde kaynak veya varış yeri ilkesinin uygulanması; gelir üzerinden alınan vergilerde de vergi yükümlüsünün yerleşik olduğu yerin ve daimi işyerinin tespitine ilişkin sorunlar sıralanabilir
Ara
Cevapla
#3
Uluslararası şirketlerin varoluş nedenlerini sıralamak
Okey Günümüzde şirketler tekelci avantajlardan yararlanma, ucuz ve bol üretim faktörü kullanma, yurt içi kısıtlamalardan kurtulma, ülkelerin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma, yabancı teknolojilerden yararlanma ve vergi avantajı elde etme gibi nedenlerle yabancı ülkelerde ekonomik faaliyette bulunmaktadırlar. 

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının uluslararası şirketler bakımından önemini açıklamak
Okey Bu şekilde şirketlerin ekonomik faaliyetlerini bulundukları ülkenin dışına çıkarmaları şirketler ve vergi idareleri bakımından vergisel sorunları da beraberinde getirmiştir. 

Okey Örneğin, yabancı ülkelerdeki daimî iş yerleri vasıtasıyla elde edilen ticari kazançlar, yabancı ülkelerdeki iştirakler ya da yavru şirketlerden elde edilen kâr payları ve faizlerle gayri maddi hak bedellerinin hangi ülke tarafından vergilendirileceği önemli bir sorundur. 

Okey Bu sorun ülkeler arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının bulunmadığı durumda çoğu zaman uluslararası çifte vergilendirmeye neden olmaktadır. 

Okey Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları genellikle ikamet devletinin vergilendirme yetkisini ön plana çıkarırken kaynak devletine de sınırlı da olsa vergilendirme yetkisi tanımaktadır. 

Okey Bu şekilde her iki devlete birden vergilendirme yetkisi tanınması durumunda uluslararası çifte vergilendirme istisna ya da mahsup yöntemiyle giderilir ve genellikle ikamet devletinin vergilendirme yetkisi bir miktar sınırlandırılır. 

Uluslararası şirketler ve vergi idareleri bakımından uluslararası transfer fiyatlandırmasının önemini ayırt etmek
Okey Uluslararası şirketlerin transfer fiyatlandırması manipülasyonları da vergi idareleri bakımından önemli bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. 

Okey Bir şirketin kendi kolları, bölümleri, şubeleri, iştirakleri ya da yavru şirketleri arasında mal ve hizmet ticareti ile gayri maddi hak transferlerinde belirlenen fiyata transfer fiyatı denilmektedir. 

Okey Transfer fiyatının şirket tarafından manipüle edilmesi sonucunda kaynak ülkede vergilendirilmesi gereken kurum kazancı vergilendirilmeden vergi oranının daha düşük olduğu bir diğer ilişkili şirketin ya da ana şirketin bulunduğu ülkeye aktarılabilir. 

Okey Böylece uluslararası şirket dünya genelinde elde ettiği kâr üzerinden ödeyeceği vergiyi minimize etmekte kaynak ülke ise vergi kaybına uğramaktadır. 

Uluslararası transfer fiyatlandırması konusunda emsallere uygunluk ilkesinin gözetilmesinin önemini özetlemek
Okey Kaynak ülkenin vergi kayıplarının önlenmesi bakımından uluslararası şirketlerin belirledikleri transfer fiyatının piyasa fiyatına uygun olması son derece önemlidir. 

Okey Bu bakımdan ülkeler, özellikle OECD tarafından geliştirilen transfer fiyatlandırması standartlarını temel alarak ulusal vergi sistemlerinde düzenlemeler yapmaktadırlar. 

Okey Bu düzenlemelerle transfer fiyatlarının piyasa fiyatlarına uygunluğunu ifade eden emsallere uygunluk ilkesini sağlamada kullanılabilecek yöntemler önerilmektedir
Ara
Cevapla
#4
Vergi rekabeti kavramını ve benzer kavramlarla farkını tanımlamak
Okey Uluslararası vergi rekabeti, mali egemenliğe sahip devletlerin önemli ölçüde vergi oranlarını düşürme ve avantajlar sağlama yoluyla yatırımları ve işletme faaliyetlerini ülkelerine çekmek için birbirleriyle yaptıkları yarıştır. 

Okey Tam rekabet koşullarında iki devletin aralarında yaptıkları yarış sonucunda vergi oranları sıfır noktasına kadar düşmekte bu durumda artık vergi ödenmemektedir. 

Okey Bu, literatürde dip noktasına yarış (race to the bottom) olarak tanımlanmaktadır. Kamu harcamaları ise sadece hizmetten faydalananların bedelini ödemesiyle finanse edilmektedir. 

Okey Uluslararası vergi rekabeti, II. Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkmış bir kavramdır. Uluslararası vergi rekabeti, vergi arbitrajı, vergi koordinasyonu ve vergi uyumlaştırmasından farklı bir kavramdır. 

Vergi rekabetinin kuramsal temellerini açıklamak
Okey Vergi rekabeti kavramı, önceleri yerel idarelerin birbirleriyle olan ilişkileri içerisinde değerlendirilirken daha sonra uluslararası alanda devletlerin rekabetiyle birlikte anılmaya başlamıştır. 

Okey Vergi rekabeti ile ilgili ilk kuramsal çalışmalar, Tiebout’un (1956) bireylerin yerleşim yerlerini yerel idarelerin sundukları kamu hizmetleri ve bu hizmetler için ödeyecekleri vergilere göre seçmeleriyle ilgili çalışmasına kadar dayanmaktadır. 

Okey Tiebout Modeline göre eğer aileler iyi eğitim veren kamu okulu tercihinde bulunuyorlarsa ya da daha iyi yeşil parklar ya da yollar talep ediyorlarsa daha fazla vergi ödemelidirler. 

Okey Daha sonra geliştirilen uluslararası vergi rekabeti literatürü, diğerlerinden farklı olarak vergiler ve kamu harcamaları arasındaki bağlantıyı dikkate almama eğiliminde olmuştur. 

Vergi rekabetinin gelişimini açıklamak
Okey Uluslararası vergi rekabeti bugün, gelişmiş ülkelerin karşı karşıya kaldıkları önemli mali sorunlardan birisidir. 

Okey II. Dünya Savaşı’ndan sonra savaşın yaralarının sarılması, ülkelerin tekrar imarı ve sosyal devlet anlayışında meydana gelen değişimin sonucunda gelir ve kurumlar vergileri oranları önemli ölçüde artmıştır. 

Okey Değişen devlet anlayışıyla beraber vergi gelirleri KDV gibi farklı kaynaklara yönelmiş, vergi yükü bu gelişmelere bağlı olarak artmıştır. 

Okey Bu mali yapı içerisinde gelişmiş ülkelerin vergi yükümlüleri, liberalleşme politikaları sonucunda üretim faktörlerinin serbestçe hareket edebilmesinden yararlanarak daha az vergi ödeme yöntemlerini aramaya başlamışlardır. 

Okey Bu dönemin önemli kurumsal gelişmelerinden biri de çok uluslu şirketlerin ortaya çıkmasıdır. 

Vergi cennetlerini tanımlamak
Okey Vergi cenneti ülkeler, çoğunlukla küçük ve doğal kaynakları sınırlı olduğundan finansal hizmetler ve portföy yatırımları açısından cazibe ortamı sağlamaya çalışan ülkelerdir.

Okey Vergi cennetleri, vergi ödememe ya da daha az vergi ödeme önerisiyle diğer ülkelerin birey ve kurumlarını kendi ülkelerinde yatırım yapmaya davet etmektedirler. 

Okey Bu ülkelerin önemli özelliklerinden birisi de bilgi gizliliği uygulamalarıdır. Bu özellikleri, vergi cennetlerini daha az vergi ödeme, kara para aklama, mal varlığını gizleme gibi konularda avantajlı kılmaktadır. 

Devletlerin vergi rekabetiyle mücadele yöntemlerini özetlemek
Okey Uluslararası vergi rekabeti sonucunda, vergi matrahları ve dolayısıyla vergi gelirleri azalan ülkeler, bu duruma neden olan vergi cennetlerine karşı mücadele başlatmışlardır. 

Okey Bu mücadele tek taraşı uygulamalar ve çok taraşı uygulamalar olarak ikili bir ayrımda gerçekleşmiştir. 

Okey Tek taraşı uygulamalar, vergi oranlarında indirim, kontrol edilen yabancı kurum ile transfer fiyatlandırma düzenlemeleri ve ikili vergi sistemi uygulamasından oluşmuştur. 

Okey Ancak bu uygulamalar zarar verici vergi rekabetinin olumsuz etkilerini tamamen ortadan kaldırmamıştır. 

Okey Çok taraşı uygulamalar ise OECD ve AB tarafından başlatılan çalışmalardır. Özellikle OECD çalışmalarında vergi cennetlerinden bilgi alınması konusu öncelikle hâle gelmiştir.
Ara
Cevapla


[-]
Tags
final kamu ders uluslararası notları maliyesi


Hızlı Menü: