facebookpaylas twitterpaylas googlepaylas

Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
not  İstatistik 2 Vize Ders Notları Ece 3 174 Son Yorum: Ece
not  Makro İktisat Vize Ders Notları Derya 3 95 Son Yorum: Derya
not  Ticaret Hukuku 2 Vize Ders Notları Hakan 3 108 Son Yorum: Hakan
not  Davranış Bilimleri Vize Ders Notları Gamze 3 113 Son Yorum: Gamze
not  Genel Muhasebe 2 Vize Ders Notları Gamze 3 130 Son Yorum: Gamze

Türk Dili 2 Vize Ders Notları

#1
not 
Yeni Türk Dili 2 Vize 1. 2. 3. 4. Ünite Ders Notları ve Özetleri

Kompozisyonla ilgili genel bilgileri açıklayabilmek
Okey Dilimize Fransızcadan geçen kompozisyon dar anlamda “öğrencilere duygu ve düşüncelerini etkili ve düzgün bir biçimde anlatmaları için yaptırılan yazılı veya sözlü çalışma” olarak tanımlanmaktadır. Sözlü ve yazılı  olmak üzere iki tür kompozisyon vardır. 

Okey Gerek sözlü kompozisyonda gerekse yazılı kompozisyonda bütünlük, güzellik, etki bırakma ve doğruluk kavramları vazgeçilmez kavramlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bütün bu kavramlar, kişiyi yazının kurallarına uymaya, belli bir yazım disiplini kazanmaya yönlendirir. 

Okey Kompozisyon yazma kuralları ve yöntemlerinin uygulanması sırasında biçim, yazım, noktalama, sözcük seçimi gibi hususlara da özen gösterilmelidir. 

Okey Kompozisyon yazmaya girişmeden önce kişilerde dil becerileri ve bilgi donanımının yeterli olması gereklidir. Okul öncesinde ilk gelişen dil becerisi dinlemedir, daha sonra dinleme ile birlikte konuşma becerisi gelişir. 

Okey Okula başlama ile birlikte okuma ve yazma becerileri gelişir. Diğer yeterlik bilgi donanımıdır. İnsan bilgi donanımını öğrenim hayatında kazanır. Ancak öğrenim sürecinde bilgiyi edinme, yine okuma ve dinleme etkinlikleriyle elde edilir. Okumak, bilgi edinmenin de en temel etkinliklerinden biridir. 

Okey Kişi okuduklarından yeni bilgiler edinirken bunları önceki bilgileriyle karşılaştırmalı, eleştirel gözle değerlendirmelidir. Gerektiğinde diğer kaynaklara bakarak bilgilerin doğruluğu sınanmalıdır. 

Yazılı kompozisyonun oluşturulması sürecini betimleyebilmek
Okey Yazılı kompozisyon oluşturmada izlenecek adımlar; konunun seçilmesi, konunun sınırlarının çizilmesi ve konuyla ilgili ana düşünce ile yardımcı düşüncelerin belirlenmesi, kompozisyonun planlanmasıdır. 

Okey Konunun seçimi bazen yazan kişinin kendisi tarafından belirlenir bazen de doğrudan bir konu verilir. Her iki durumda da konu ile ilgili bilgilerin gözden geçirilip bir düzen planlanmalıdır. 

Okey Konunun sınırlandırılması, konunun çerçevesinin belirlenmesidir. Amacı belirlenen konu sınırlanmış da olur.  Konu sınırlandıkça alanı daralır; alanı daraldıkça ayrıntı artar, konu daha derinlemesine işlenebilir. 

Okey Konunun belirlenmesinden sonra yazının ana düşüncesini ve bu düşünceyi destekleyecek, açıklayacak, geliştirecek yardımcı düşünceleri bulma adımının atılması gerekmektedir. Bu aşama, konu ile ilgili buluşlar yapmak, kompozisyonun planı ile ilgili verileri ortaya koymaktır. 

Okey Bu aşamada konuyla ilgili düşünceler, duygular, sezgiler maddeler hâlinde yazıya geçirilebilir. Konunun özelliğine, işlenecek ana düşünce ve yardımcı düşüncelerin niteliğine, kullanılacak örneklere, anlatım biçimine göre kompozisyon; olaya dayalı, düşünceye dayalı ya da duyguya dayalı olmak üzere planlanır. Bir veya birkaç olayı konu edinen yazılı anlatım türlerinde olaya dayalı plan uygulanır. 

Okey Bakış açısının egemen olduğu, düşüncelerin işlendiği, kavramların ve sorunların tartışıldığı yazılarda düşünceye dayalı plan uygulanır. Belirli nesne, olay veya bireylerin iç dünyamızda uyandırdığı izlenimlerin, heyecanların egemen olduğu, betimlemelerimizin yer aldığı yazılar duyguya dayalı plan ile yazılır. 

Okey Bir düzen içerisinde tasarlanan ve planlanan yazılar giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşturulur. Kompozisyon yazılıp, birkaç kez okunup gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra konu, ana düşünce ve varılan sonuç göz önünde bulundurularak yazının başlığı belirlenir. 

Paragrafta anlatım biçimlerini sınırlandırabilmek
Okey Yazının bir bölümü olan paragraf, bir duyguyu, düşünceyi, bilgiyi, dileği, öneriyi ya da olayı, olaydan alınmış bir kesiti yalnız bir yönüyle tam olarak çözümleyen, açıklayan, tartışan, öyküleyen, betimleyen tümceler bütünüdür. 

Okey Paragrafta işlenen konunun, ele alınan düşüncenin ve verilen örneklerin anlatım biçimi, tutulan yola göre farklı nitelik ve özellik taşır. Yazıda savunulan düşünceyi çeşitli özellikleriyle eksiksiz olarak belirtmek, açıklamak tanımlamaktır. 

Okey Tanımlama, genellikle giriş bölümü paragraflarında kullanılır. Konuyu daha ayrıntılı bir biçimde anlatmanın bir yolu da örneklendirmedir. 

Okey Çoğu zaman soyut düşünceleri somutlaştırmak için örneklendirmeden yararlanılır. Örneklendirme, daha çok gelişme bölümünde yararlanılan paragrafta anlatım biçimlerinden biridir. 

Okey Kişilerin, nesnelerin, olayların ve olguların benzer veya ayrı yanlarını incelemek için yapılan karşılaştırma, bir diğer anlatım biçimidir. 

Okey Paragrafta verilen bilginin tanınmış bir kaynağa dayandırılarak yazıya giriş yapılması, konunun açılımında tanıklama olarak adlandırılan bir başka yoldur. Bir düşüncenin gerçekliğini yadsınamayacak bir kesinlikle göstermek anlamında olan tanıtlama, yazıda sayısal verilerin, istatistiklerin, göstergelerin, tahminlerin tanıt olarak kullanılmasıdır
Ara
Cevapla
#2
Noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını açıklayabilmek
Okey Türk yazı dilindeki noktalama işaretinin kullanımı belli kurallara bağlıdır. 

Okey Uygulamada birçok kişinin bu kurallara uymak konusunda tam bir uzlaşma içinde olmadığı görülmektedir. Ancak yazılı eserlerin hem zaman hem de mekânlar ötesi etkileri ile noktalama işaretlerinin okurun konuyu anlaması ve yorumlamasındaki önemi dikkate alındığında, bu işaretlerin kullanım özelliklerini bilmenin ve uygulamanın gerekliliği daha iyi anlaşılmaktadır. 

Türk yazı dilinde en yaygın kullanılan temel noktalama işaretlerini sıralayabilmek
Okey Türk yazı dilinde yaklaşık olarak elli kadar noktalama işareti bulunmaktadır. Bunlardan nokta, virgül, iki nokta, ayraç, tırnak, kesme işareti gibi bir kısmı toplumun bütün kesimleri tarafından; yüzde (%), eşittir (=), pi sayısı (π), çarpma (x), sonsuzluk (∞) gibi bir kısım işaret ise birtakım bilim dallarında veya meslek mensuplarınca kullanılmaktadır.
Ara
Cevapla
#3
Türk yazı dilinin temel yazım kurallarını sıralayabilmek
Okey Yazım kuralları, biçimsel olarak uymamız gereken kurallar bütünüdür.

Okey Bu kurallar büyük harf kullanımı, gerektiğinde hecenin bölünmesi, ayrı veya bitişik yazılan sözcükler, ünlü ve ünsüz uyumları, uyum dışı yazımlar, rakamların yazılması, kısaltmaların ne şekilde yapılacağı veya yaygınlaşmış kısaltmalar, gerek rakamlar gerekse kısaltmalara gelen eklerin nasıl yazılacağı, yazarken karşılaştığımız ses olaylarından hangilerinin yazıya aktarılacağı, hangilerinin aktarılmayacağı gibi konuların bütününü kapsar. 

Yazım kurallarına uymamaktan kaynaklanan anlatım bozukluklarını değerlendirebilecek bilgi ve beceriler kazanabilmek 
Okey Yazım kuralları herkes için bağlayıcıdır. 

Okey Bu kurallara uyulmadığında anlaşılamama veya yanlış anlaşılmalar söz konusu olabilir. Bu durum da kişiler arasında sağlıklı bir iletişim kurulmasını engeller. 

Okey Yazım kurallarının neler olduğunu bilmek, hem doğru yazmaya hem de yazım hatalarını gidermeye yardımcı olur.
Ara
Cevapla
#4
Düşünce yazılarının genel özelliklerini açıklayabilmek
Okey İnsanları, farklı alanlardaki bir konu üzerinde düşündürmeyi, tartıştırmayı, bu yolla gerçeklere ulaştırmayı, amaçlayan yazı türlerine düşünce yazıları denir. 

Okey Yazar, okuru ya ele aldığı konuya ilişkin bilgilendirmek ister, ya da o konuya ilişkin kendi düşüncelerini paylaşmak ister. Düşünce yazıları bir gözlem, deneyim ya da araştırmaya dayalı yazılardır. Yazarın sanatlı anlatım kaygısı yoktur. 

Okey Bu tür yazıların yazılış amacı ile okura verilmek istenen ileti arasında bir bütünlük aranır. Bilimsel kavramlara ve terimlere yer verilen düşünce yazılarının nesnel bir tutum içinde kaleme alınması beklenir. Kişisel görüşlerin yansıtıldığı düşünce yazıları genelde gazete çevresinde oluşan yazılardır. 

Okey Düşünce yazılarında kullanılan dil, duygusal ve çağrışımlara dayalı bir nitelik taşımaz. Bu tür yazılarda bu nedenle anlam okurdan okura farklılık göstermez, değişik biçimlerde yorumlanmaya elverişli bir yapıda değildir. 

Düşünce yazıları türlerini sıralayabilmek
Okey Yazıların türlerini, konularından çok; konuların ele alınış biçimi belirler. Her birinin kendi içinde belirleyici özelliklerinin bulunduğu düşünce yazıları genel olarak; makale, fıkra, deneme, söyleşi, anı, eleştiri, günlük, röportaj, gezi, söyleşi, yaşam öyküsü, öz yaşam öyküsü biçiminde sıralanabilir. 

Düşünce yazılarının türlerini ayırt edebilmek 
Okey Düşünce yazıları olarak sınırlandırılan yazı türlerinin her birinin kendine özgü özellikleri vardır. Bilgi vermeye ve fikirleri açıklayıp kanıtlamaya çalışan makale, edebiyat ve sanat, sosyal, siyasal, askerlik, din ve ahlâk, tıp ve sağlık, spor, kültür, tarih gibi her konuda yazılabilir. 

Okey Makale, edebiyatımıza Tanzimat Döneminde gazete ile birlikte Batı’dan giren düşünce yazılarındandır. 

Okey Fıkra, gazetelerde güncel, önemli, özelliği olan konuları belgelendirme gereği duymadan kişisel bir görüş olarak açıklayan kısa yazılardır. Öznel bir anlatımı vardır. Bu türde ayrıntılara, belgelere, kanıtlara yer verilmez. Fıkra yazarı, geniş kitlelere seslendiği için dili kolay anlaşılır, açık ve durudur. 

Okey Makaleye göre daha kısa ve daha yoğun bir anlatı olan fıkralar, bilimsel bir gerçeği ortaya koyma gibi bir iddiası yoktur. Gazete fıkralarında temel amaç, önemli noktalara okurun dikkatini çekmek ya da konuya ilişkin düşünmesini sağlamaktır. ‹çinde gülmece ögesi bulunan kısa öykülere de fıkra denir. 

Okey Bu tür fıkralarda, gerek kahramanların davranışları ve düşüncelerinde gerekse taşıdıkları mizah ögeleri ve dilde ulusal kültürü yansıtan izler vardır. Eleştiri, bir eseri, sanatçıyı, dönemi veya okuyucuyu değerlendirmek amacıyla yazılan yazılardır.

Okey Eleştirmenlerin yaklaşımına, eseri değerlendirme yöntemlerine göre değişik eleştiri türleri vardır. Sanatçıya dönük eleştiri; eleştirmenin değerlendirmek için ele aldığı yapıtı özellikle sanatçının varlığını ölçü alarak yapmasıdır. Yapıta dönük eleştiri; eleştirmenin bakış açısının sanatçıya değil de yapıtına yönelik olduğu eleştiridir. 

Okey Okura dönük eleştiri; eleştirmenin yapıtı değerlendirmekten çok, yapıtın bir okur olarak kendisi üzerindeki etkilerini değerlendirdiği eleştiridir. Topluma dönük eleştiride; eleştirmenin değerlendirme yapacağı yapıtın ortaya konduğu dönemdeki toplumsal ve tarihsel özelliklerin yapıta etkileri gözlenir. Yapıt, toplumsal bir belge olarak görülür. 

Okey Çözümleyici eleştiri; yukarıda açıklanan eleştiri türlerinin yetersiz görülmesi üzerine kimi eleştirmenler, yapıtı çok yönlü inceleme yoluna gitmişlerdir. Bu türde eleştirmen, gerektiğinde öznel, nesnel ya da toplumcu bir bakışla yapıta yaklaşılabileceğini savunur. Deneme, herhangi bir konu hakkında kişisel görüş ve düşünceleri kesin yargılara bağlanmadan, söyleşi havasında, içten bir dille kaleme alınan yazılardır. 

Okey Belirli bir düşünceyi benimsetmeye çalışmaması nedeniyle fıkradan; belgelere, tanıklara yer verme zorunluluğu olmaması açısından da makaleden; belirli bir sonuç ve yargıya varmama yönüyle de eleştiriden ayrı bir özellik taşır. Deneme yazılarında, anı ya da günlük türünde rastlanan bir içtenlik ve gelişigüzellik havası vardır. Her konuda yazılabilmesi, deneme türünün en belirgin özelliği olarak görülebilir. 

Okey Ele aldığı konulara göre denemeleri klasik deneme, edebî deneme, felsefi deneme, eleştirel deneme olarak dört başlık altında toplanabilir. Söyleşi, yazarın kendi eğilimleri doğrultusunda seçtiği herhangi bir konu hakkındaki görüşlerini; konuşma doğallığı içinde anlatan düşünce yazılarıdır. 

Okey Bu türde düşünceler karşılıklı konuşma havası içinde kaleme alınır ve konusu da genellikle günlük sanat olaylarıdır. Konuşma doğallığı içinde yazıldığı için söyleşi türünde yazar, devrik cümlelere bolca yer verir ve konuya ilişkin okura sorular sorar, şiirlerden, atasözlerinden, deyimlerden, özdeyişlerden yararlanır. 

Okey Röportaj tanınmış bir kişiyi, yeri ya da sanat dalını geniş okur kitlelerine, kendi görüş ve düşünceleriyle birleştirerek araştırma, inceleme yoluyla tanıtan, ayrıntılı bilgi veren yazılardır. Röportaj türünde görüşme tekniğinden yararlanarak bir yeri, bir yapıtı ya da bir kişiyi tanıtmak için sorular hazırlanır. 

Okey Bu yönüyle gerçekleri olduğu gibi ele alan haber yazılarına benzer; ancak, ele aldığı  konulara değişik açılardan yaklaşması, düşünceye dayalı bir planlı bir anlatım türü olması, röportajı yapanın bilgi birikimini, deneyimini ortaya koyarak gerçeği saptırmayacak ölçüde öznel olması gibi yönleriyle de nesnel bir anlatım taşıyan haberden ayrılır. Röportaj, tek bir yazı olabileceği gibi, aynı konuda dizi yazı da olabilir. 

Okey Gezi yazısı, yazarın gözlem ve bilgiye dayalı olarak, gezip gördüğü yerleri çeşitli yönleriyle, özenli bir anlatımla yansıttığı yazılardır. Gezi yazıları okuyanların ilgisini çekecek, onların beğeni duygusunu, gezip görme arzusunu karşılayacak akıcı, etkileyici bir anlatımla kaleme alınmalıdır. Okur için sıradan şeyleri değil, farklılıkları bulmalıdır gezi yazarı. 

Okey Gezi yazılarında gözlemlerden beslenen nesnelliğin yanı sıra, yazarın izlenimlerinin öznelliği de bulunur. Bu durum da gezi yazılarında hem açıklayıcı anlatımdan hem de betimleyici ve öyküleyici anlatımdan yararlanmayı gerektirir. 

Okey Anı; bilim, sanat, politika alanında ün yapmış kişilerin yaşadıkları olayları ya da yaşadıkları dönemin önemli olduğunu düşündükleri özelliklerini gözlemlerine, izlenimlerine ve bilgi birikimlerine dayanarak anlattıkları yazılardır. 

Okey Anı zamanın geçmiş, şimdi ve gelecek olan üç halinden, şimdi ve gelecekle ilgilenmez; yaşanmışı, yani geçmişi anlatır. Anı yazılarında her ne kadar öznellik söz konusuysa da gerçeği saptırmamak ve içtenliği korumak önemlidir. 

Okey Anı türünde, yazarın belleğinde iz etmiş olayların anlatılmasında inandırıcılığı sağlamak için yazar, anılarını birtakım belgelerle, tanıklarla ya da mektuplarla destekleyebilir. Anıların düzenlenmesinde de çeşitlilik olabilir. Kimileri anılarını kronolojik olarak, kimileri de her hangi bir tarih sırası gözetmeksizin yazarlar. 

Okey Günlük, günü gününe yazılan, üzerinde yazıldığı günün tarihi bulunan yazılar ve bu yazılardan oluşturulan yapıtlardır. Günlükler yazıldığı andaki duygu ve düşünceleri, değişikliğe uğramadan bugüne taşırlar. 

Okey Günlük yazarı yaşadığı anı içtenlikle anlatır. Günlükler bir anlamda yazarın kendisi ile konuşması, iç dökmesidir. Anı türünden farkı, günlüklerin olayların yaşandığı zaman diliminde kaleme alınmasıdır. Günlük yazımında üç türden söz edilir. Yazarın kendi içi dünyasını yansıttığı içe dönük günlükler, dışa dönük günlükler ve yazarın bir yapıt ortaya çıkarma sürecini günü gününe aktardığı günlüklerdir. 

Okey Yaşam öyküsü (biyografi); edebiyat, sanat, spor, sosyal ya da fen bilimleri gibi kendi alanlarında tanınmış, ün yapmış, okurun ilgisini çekecek kişilerin yaşam öykülerinin araştırılarak okuyana bilgi vermenin amaçlandığı yazı türüdür. Yaşam öyküsü olabildiğince nesnel olmalı, gerçeklere bağlı kalmalı, anlatımına düş gücü karışmamalı ve belgelere dayalı olarak kaleme alınmalıdır. 

Okey Öz yaşam öyküsü (otobiyografi), bilim, sanat, siyaset, spor vb. alanlarının herhangi birinde tanınmış kişilerin, kendi yaşamını anlattığı yazı türüdür. Öz yaşam öyküsü, yazarının diğer insanlar tarafından bilinmeyen ya da kendisi hakkında bilinmesini istediklerini doğrudan aktarmasına, gelecek kuşaklar tarafından tanınmasına olanak sağlar. 

Okey Öz yaşam öyküsü birinci kişinin ağzından anlatılır. Bu yönüyle anı türüne benzer; ancak anı türündeki gibi dönemini yansıtmak kaygısı yoktur. Yazar, merkeze kendisini alır ve zamansal sıralamaya dikkat ederek, gerçeğe bağlı kalarak, doğal ve yalın bir dille kendi yaşamını yazar. 

Okey Öz yaşam öyküleri belgesel öz yaşam öyküleri ve edebî öz yaşam öyküleri olmak üzere iki biçimde yazılabilir. Belgesel öz yaşam öyküsünde sanatsal kaygıdan çok yazan kişinin bilgi aktarma, kendini tanıtma amacı ön plandadır
Ara
Cevapla


[-]
Tags
vize ders notları dili türk 2


Hızlı Menü: