facebookpaylas twitterpaylas googlepaylas

Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
not  İstatistik 2 Vize Ders Notları Ece 3 176 Son Yorum: Ece
not  Makro İktisat Vize Ders Notları Derya 3 95 Son Yorum: Derya
not  Ticaret Hukuku 2 Vize Ders Notları Hakan 3 109 Son Yorum: Hakan
not  Davranış Bilimleri Vize Ders Notları Gamze 3 113 Son Yorum: Gamze
not  Genel Muhasebe 2 Vize Ders Notları Gamze 3 130 Son Yorum: Gamze

Mahalli İdareler Maliyesi Vize Ders Notları

#1
not 
Yeni Mahalli İdareler Maliyesi Vize 1. 2. 3. 4. Ünite Ders Notları ve Özetleri

Okey Devletlerin ekonomilerde var olması siyasal-sosyolojik-tarihsel nedenlerle açıklanabilmektedir. Devletlerin amaçları; belli bir toprak parçasında yaşayan insanların toplu ve ortak ihtiyaçlarını karşılamaktır. Tarihsel seyir içinde bu örgüte yasal bir nitelik de kazandırılmıştır. Böylece ekonomik, siyasal ve idari yapısı ne olursa olsun hemen her toplumda geleneksel olarak ortaya çıkan yerel yönetimler, toplumların yaşamındaki yerini tarihsel gelişme içinde de korumaya devam etmiştir. 

Okey Yerel yönetimlerin varlığı için gerekçelere siyasi yaklaşım, yerel yönetimlerce üretilen mal ve hizmetlerin bileşiminin saptanabilmesinde oylamayla açıklanan tercihlerin daha etkin olduğunu ileri sürmektedir. 

Okey Kamu ekonomisi üretim birimlerinin faaliyet alanları daraldıkça, o alan içindeki bireylerinin tercihlerini yansıtmaları daha mümkün hâle gelmektedir. 

Okey Yerel yönetimlerin varlığı için hukuki gerekçeler, siyasal bir örgütlenme olan devletin idari yapısı içinde nasıl bir hukuki yapıda bulunacağıyla ilgilidir. 

Okey Devletin örgütlenmesinde iki yöntem vardır. Bunlardan ilki, merkeziyetçilik (merkezden yönetim), ikincisi de ademi-merkeziyetçilik (yerinden yönetim)’dir. 

Okey Siyasi yerinden yönetimlerin örnekleri, konfederasyonlar ve federasyonlardır. İdari yerinden yönetim iki türlüdür; hizmet yerinden yönetimi ve mahalli yerinden yönetim. 

Okey Hizmet yerinden yönetiminde, teknik nedenlerle bir hizmetin daha etkin görülebilmesi için bir kısım kuruluşlara (tabipler odası, ticaret odası, baro vb.) hizmet alanı ile sınırlı olarak özerklik tanınmaktadır. 

Okey Mahalli yerinden yönetim ise ülkenin belli bir bölgesinde oturan bireylerin sadece o yerde yerleşmelerinden dolayı doğan ortak ve komşuca ihtiyaçlarını ve işlerini görebilmeleri için o beldeye tanınan bir yönetsel özerklik bulunmaktadır. 

Okey Yerel yönetimlerin varlığı için gerekçelere ekonomik yaklaşım ise devletlerin varlık gerekçeleriyle paralellik göstermektedir. 

Okey Devletlerin varlığı için, piyasa başarısızlığına dayalı olarak üç görev verilmektedir; kaynak tahsisinde etkinliği sağlamak, gelir dağılımında adaleti sağlamak ve ekonomik istikrarı sağlamak.

Okey Ekonomik yaklaşımda yerel yönetimlerin bu görevleri başarmada merkezi otoriteye göre daha iyi çalışıp çalışmaması incelenmektedir. 

Okey Yerel yönetimlerin bu üç görevden en fazla kaynak tahsisinde etkinliği sağlamayla ilgili rolleri bulunmaktadır. Gelir dağılımını adil hâle getirmede, kısmen başarı sağlanırken ekonomik istikrarı sağlamada hemen hemen hiç üstünlükleri yoktur
Ara
Cevapla
#2
Okey Merkezî yönetim ve yerel yönetimler arasında görev ve kaynak bölüşümü konusu literatürde mali tevzin kavramı ile ifade edilmektedir. 

Okey Tevzin denkleştirme, dengeleme, mali tevzin ise mali denkleştirme anlamına gelmektedir. 

Okey Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi için, yasa koyucunun anayasada belirtilen esaslar çerçevesinde, merkezî yönetim ve yerel yönetimler arasında, bir yandan hizmetlerin dolayısıyla bunların gerektirdiği harcamaların, öbür yandan da bu giderleri karşılayan gelirlerin sistematik bir tarzda bölüşülmesini ifade eden bir sistemdir.

Okey Mali tevzinin gerekçesini kamu maliyesinin ve ulusal ekonominin birliği ve bütünlüğü anlayışı oluşturur. 

Okey Gerçekten de devletin kamusal, yarı kamusal ve özel mal ve hizmetlerin üretimine ilişkin tüm faaliyetlerin sürdürülebilmesindeki güçlük nedeniyle, yerel özelliklerin baskın olduğu bazı hizmetlerin yerel yönetimler tarafından yürütülmesi hem geleneksel hem siyasal hem de ekonomik nedenlerden ötürü daha rasyoneldir. 

Okey Yerel yönetimlerin harcama sorumluluklarının saptanması idareler arası mali ilişkilerin ilk aşamasını oluşturmaktadır. 

Okey Burada hangi hizmetin hangi yönetim düzeyince etkin bir biçimde yerine getirileceğinin saptanması gerekmektedir. 

Okey Harcamaların yönetimler arasında bölüşümünde, yerel yönetimlere genel yetki verilmesi, görevlerin kanunlarda listeler hâlinde sayılması ve bu yöntemlerin karma bir biçimde uygulanması söz konusudur. 

Okey Harcamaların yönetimler arasında bölüşümünde açıklık, yerindenlik, ölçek ekonomisi ve dışsallık gibi ekonomik faktörlerin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. 

Okey Harcama sorumlulukları her bir yönetim düzeyi için hesap verebilirliği arttırmak ve yetki çatışmasını önlemek için mümkün olduğunca açık tanımlanmalıdır. 

Okey Yerindenlik ilkesi, kamu sorumluluklarının genellikle ve tercihen vatandaşa en yakın olan makamlar tarafından kullanılması şeklinde tanımlanmıştır. 

Okey Ölçek ekonomilerinin varlığı durumunda ölçek ekonomilerini sağlayan bölgesel düzeydeki ara yönetim birimlerince veya merkezî yönetimle birlikte üretilmesi daha doğru olabilecektir. 

Okey Dışsallıkların varlığı, söz konusu kamusal mal veya hizmetler için etkin üretim ve sunum düzeylerinin sağlanamamasına ve yerel bütçelerin çok fazla zorlanmasına neden olmaktadır. 

Okey Harcama sorumlulukları belirlendikten sonra bu sorumlukların nasıl finanse edileceği konusu önem kazanmaktadır. 

Okey Bu nedenle, kamu yönetiminin harcamanın önceliği ilkesinden hareketle idareler arası mali sistemin ikinci önemli boyutunu özgelirlerin bölüşümü oluşturmaktadır. 

Okey Bazı ülkelerde yerel yönetimlere sınırsız vergileme yetkisi verilmekte, bazılarında vergiler idareler arasında paylaştırılmakta, kimilerinde ise aynı vergi üzerinden merkezî ve mahalli idareler değişen oranlarda pay almaktadırlar. 

Okey Etkin bir özgelir sistemi tasarlanırken iç piyasanın etkinliği, idari maliyetler, istikrarlılık ve esneklik, ulusal eşitlik ve fayda-maliyet ilişkisi gibi konuların göz önünde bulundurulması gerekmektedir. 

Okey Yerel yönetimlerin bütçelerindeki dengesizlikler idareler arası mali aktarımlar ve/veya yerel yönetimlerin borçlanmasıyla giderilmektedir. 

Okey İdareler arası mali aktarımlar çoğu gelişmekte olan ülkedeki yerel yönetimlerin ana gelir kaynağını oluşturmaktadır. 

Okey İdareler arası aktarımlar temel olarak, gelir paylaşımı düzenlemeleri ve yardımlar şeklinde iki gruba ayrılmaktadır. 

Okey Etkin bir idareler arası sistemin tasarlanabilmesi için, idareler arası mali aktarımlar düzenlenirken bazı ilkeler göz önünde bulundurulmalıdır. 

Okey İdareler arası mali sistemde aktarımların, dikey ve yatay mali dengenin sağlanması, politikaların ulusal düzeyde uyumlaştırılması ve bölgeler arası dışsallıkların giderilmesi gibi kapsamlı amaçları gerçekleştirmesi gerekmektedir. Harcamaları yerel düzeyde sunmak etkinken gelirleri toplamak merkezî düzeyde etkin olabilir. 

Okey Bu durumda oluşabilecek dikey dengesizliklerin idareler arası mali aktarımlarla giderilmesi kaçınılmazdır. Fakir bölgelerdeki yerel yönetimlere idareler arası mali aktarımlarla destek olunması gerekmektedir. 

Okey Yerel borçlanmanın düzenlenmesi mali yerelleşmenin dördüncü bileşenidir. Çoğu ülkede merkezî yönetimler yerel yönetimlerin borçlanmasını doğrudan kontrol yetkisine sahiptirler. 

Okey Bu kontroller yıllık toplam borç miktarına ya da sadece dış borçlanmaya sınırlamalar getirilmesi, borçlanmanın tümünün merkezileştirilmesi ve yerel yönetimlere ihtiyaçlarına göre borç verilmesi gibi şekiller alabilmektedir. 

Okey Yerel yönetimler genel olarak, merkezî yönetimden, aracı finansal devlet kurumlarından ve doğrudan sermaye piyasalarından olmak üzere üç kaynaktan borçlanmaktadırlar. 

Okey Yerel borçlanma, nesiller arası eşitleme, sermaye yatırımı harcamalarının finansmanı ile gelir ve gider akımlarının uyumlaştırılması amaçlarıyla kullanıldığında yerel yönetimler için uygun bir kamu maliyesi aracı sayılmaktadır. 

Okey Prensip olarak yerel borçlanmayı yatırım amaçlarıyla kısıtlamak borçlanmanın olumsuz etkilerini azaltabilecektir. Ancak böyle bir altın kural kamu tasarruşarının eğitim sağlık gibi yatırımlara yönelmesini engelleyebilmektedir
Ara
Cevapla
#3
Okey Üniter devlet siyasal yönden merkeziyetçiliği simgeler. Üniter devlet; devletin ülke, millet ve egemenlik unsurları ile yasama, yürütme ve yargı organları bakımından teklik özelliği gösteren devlet şeklidir. 

Okey Bu tanıma göre, üniter devletlerde hem devletin unsurlarında hem de devletin organ ve yetkilerinde teklik söz konusudur. 

Okey Üniter devletlerde idarenin bütünlüğü ilkesi hakimdir. Bu ilke çerçevesinde idari teşkilat, merkezî ve mahalli idareler olmak üzere ikiye ayrılır. Mahalli idareler ise belirli bir bölgede yaşayan insanların o bölgede yaşamalarından kaynaklanan ihtiyaçlarını karşılamak için oluşturulur. 

Okey Yerel yönetimler ayrı bir tüzel kişiliğe ve bütçeye sahiptir, karar organları seçimle görev başına gelir ve merkezî idarenin yerel yönetimler üzerinde bir hiyerarşi yetkisi yoktur. 

Okey Federal devlet sistemi, uluslararası kişiliğe sahip olmayan bölgesel federe devletlerin aralarında anlaşma yaparak oluşturdukları, uluslararası kişiliğe sahip olan bir merkezî devletin yönetimindeki devletler topluluğudur. 

Okey Federal sistemlerde, federe devletlerin yetkileri, görevleri ve sorumlulukları anayasalarla belirlenmiş ve genellikle yerel yönetimler de federe devletlerin yetki ve sorumluluğuna bırakılmış idari birimlerdir.

Okey Bu nedenle yerel yönetimlerin görev ve yetkileri, mali ve idari özerklikleri eyaletten eyalete değişebilmektedir.

Okey Mahalli idare denildiği zaman akla gelen örneğin belediyeler, üniter devletlerde devlet içinde yer alan bir kamu tüzel kişisi olduğu hâlde federal devletlerde üye devletler içinde yer almış birer kamu tüzel kişisidirler. 

Okey Fransa üniter yapıya sahip bir devlettir. Fransa, mahalli idare birimleri açısından temel olarak üç kademeye bölünmüştür. 

Okey Fransız Cumhuriyeti Anayasası’na göre mahalli idareler; Belediyeler (Communes), İller (Departements) ve Bölgeler’den (Regions) oluşmaktadır. 

Okey Fransız kamu yönetiminde özel statülü yerel yönetim birimleri de bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi de aynı zamanda başkent olan Paris’tir. Fransa’da sunulan hizmetler temelinde en çok harcamayı belediyelerin yaptığı ortaya çıkmaktadır. 

Okey Ayrıca belediyelerin halkın spor, kültür ve boş vakitlerini değerlendirmeleri için sunduğu hizmetlerin oranının yüksek olduğu görülmektedir. 

Okey Bölgelerin ise özellikle ulaşım alanında etkili olduğu son yıllarda raylı ulaşım hizmetlerinin sunulmasında üstlendiği rollerin harcamaya da yansıdığı görülmektedir. İller ise merkezden gelen refah sübvansiyonlarının dağıtımında önemli bir role sahiptir. 

Okey Fransa’da belediyeler ve iller benzer mali yapıya sahiptirler. Bölge idarelerinin gelirleri iller ve belediyelere oranla daha yetersizdir. 

Okey Bu ülkede, vergi gelirleri daha çok belediyeler ve iller tarafından tahsil edilirken bölge idareleri merkezî hükûmetçe bölgeye devredilen devlet vergi gelirleri, toplam vergi gelirlerinden kişi başına alınan pay, emlaktan ve hizmet karşılığı alınan gelirler ve bölge tarafından gerçekleştirilecek işler için mahalli idarelerden aldığı katkılardan gelir elde etmektedir. 

Okey Amerika Birleşik Devletleri (ABD), modern federalizmin kurucusu olarak kabul edilmektedir. Burada eyaletler ve federal devlet ayrı ayrı egemen kabul edilir. 

Okey ABD federal bir devlet olarak egemenliği federal devletle, federe devletler (states) arasında paylaştırmıştır. 

Okey Tipik olarak her bir eyalette; Vilayet’ler (County) ve bunların altında da Belediye (Municipality) ve Kasaba (Township) gibi alt yönetim birimleri kurulmuştur. 

Okey Tablodan da görüleceği gibi ABD’de önemli sayıda özel amaçlı mahalli idare birimleri de bulunmaktadır. 

Okey Özel amaçlı mahalli idareleri de kendi içinde Özel Bölgeler (Special Districts) ve Okul Bölgeleri (School Districts) olmak üzere ikiye ayırabiliriz. 

Okey Yerel yönetimler tarafından üstlenilmiş olan görevler bir federe devletten diğerine önemli ölçüde değişmekte ve görevlerin yönetimler arasında bölüşümü, o federe devletin anayasasında ve yasalarında yer alan hükümlere göre düzenlenmektedir. 

Okey Yerel yönetimlerin en önemli gelir kaynakları, emlak vergisi, satış vergileri, gelir vergisi gibi bazı yerel vergiler ile idarelerarası mali aktarımlar ve borçlanmadan oluşmaktadır
Ara
Cevapla
#4
Okey Mahalli idarelerde gelir bölüşümü, idareler arasında, hizmetin gerektirdiği harcamayı yapabilecek gelirlerin belirli kurallara uygun olarak dağıtılması ve bölüşülmesidir. 

Okey Dar ve geniş anlamı olmak üzere iki anlamı bulunan gelir bölüşümü, idareler arasındaki özellikle mali alanda gerçekleşen eşitsizliği gidermek ve ilişkileri dengeye oturtmak için yapılan düzenleyici ödemelerdir. 

Okey Geniş anlamıyla gelir bölüşümü ise denge sağlayıcı faaliyetlerin dışında ayrıca vergi kaynak ve gelirlerinin de bu amaca uygun olarak bölüşülmesini ifade eder. 

Okey Mahalli İdarelerin, hizmetleri gereği gibi yerine getirebilmeleri ve başarılı olmaları için yeterli mali kaynağa sahip olmaları gerekir. Gelir bölüşümünde temel hareket noktası, yerel yönetimlerin kendilerine verilen görevler dolayısıyla gelire ihtiyaç duymalarıdır. 

Okey Merkezî ve Mahalli idarenin gelir bölüşümünde dört yöntemden söz etmemiz mümkündür: 
• Bağımsız Vergileme Yetkisi Sistemi 
• Bağımlılık Sistemi 
• Ayırma Sistemi 
• Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Sistemi Bağımsız Vergilendirme Yetkisi Sistemi: Bu yöntemde mahalli iidareler vergileme yetkisine sahiptirler. 

Okey Bağımsız bir vergi yetkisinden anlaşılması gereken yerel yönetimin kendi başına verginin oranını, matrahını belirlemesi, vergi toplama ve vergilendirmeye ilişkin işlemleri yapmada merkezî idareden bağımsız olmasıdır. 

Okey Bağımlılık Sistemi bu sistemde vergi gelirlerinin büyük bir kısmı merkezî yönetimde toplanmakta yerel yönetimlere sadece küçük bazı yerel vergiler ve harçlar bırakılmaktadır. 

Okey Ayırma Sistemi bu sistemde her idare kendi gelir kaynağına sahip olması nedeniyle farklı idareler aynı kaynağa başvuramaz. 

Okey Vergilendirme yetkisinin bir idari ünite tarafından kullanılması çifte vergilendirmeyi de önler. Böylelikle yerel yönetimlerin mali özerkliği kuvvetlendirilmiş olmaktadır. 

Okey Vergi gelirlerinden pay verilmesi merkezî yönetim bütün vergileri tarh ve tahsil etmekte, tahsil olunan vergilerin bir kısmı belirli ölçütlere göre yerel idarelere pay edilmektedir. 

Okey Asıl tahsilat işini üstlenen merkezî idarenin yetkili organlarıdır, toplanan hasılattan yerel yönetim payına düşeni transfer etme işlemini yine merkezî idare gerçekleştirir. 

Okey Vergiler Yoluyla Gelir Sağlama; gelir vergileri, tüketim vergileri, emlak vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, meslek vergisi vergi payları şeklinde gerçekleşmektedir. Bunun yanında da harç, şerefiye, harcamalara katılma payı adı altında da gelir yaratmaktadırlar. 

Okey Yerel halka merkezî idareden daha yakın olan yerel yönetimler halkın ihtiyaçlarını da aynı şekilde tespit edebilmektedirler. 

Okey Yerel yönetimler halkın bu ihtiyaçları doğrultusunda özel hukuk hükümlerine tabi olarak ekonomik faaliyette bulunurken aynı zamanda gelir de elde etmiş olmaktadır. 

Okey Yerel yönetim bizzat kendisi iktisadi teşebbüs kurmak durumunda değildir, aynı zamanda var olan bir şirkete hisse senetlerini satın alarak ya da belirli hizmetlerin yerine getirilmesi için ortak girişimde bulunarak da yerel halkın ihtiyaçlarının karşılanması yoluna gidebilir. 

Okey Burada yerel yönetimlerin şirket kurma, ortak olma ve ortak girişimde bulunmalarına en önemli kısıt yasalarda belirtilen faaliyetler olması ve yerel halkın ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olmasıdır. 

Okey Borçlanma, gelecek kuşakları da borç yükü altına koyan ve bu yüzden daha dikkatli davranılarak başvurulması gerek bir finansman kaynağıdır. 

Okey Yerel yönetimler borçlanma yoluyla elde ettikleri gelirleri geleceğe de faydası olabilecek sermaye yatırımlarına sarf etmeleri gerekmektedir. 

Okey Emlak gelirleri, yerel yönetimlerin sahip olduğu gayrimenkullerin satılması veya kiraya verilmesinden elde edilen gelirlerdir. Gayrimenkulün özelliğinden dolayı esnek bir gelir kaynağı değildir.

Okey Para cezaları, kanunlara, yönetmeliklere aykırı hareket edilmesi ve yasal sorumlulukların zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle yerel yönetimler tarafından bu davranışlarda bulunan kişi ya da kurumlara ödettirilen yükümlülüklerdir. 

Okey Para cezaları da yerel yönetimlerin geliri olur ancak burada amaç gelir elde etmek değil, kanunlara, yönetmeliklere yerel halkın uymasını sağlamaktır. 

Okey Bağış ve yardımlar, geri ödeme zorunluluğu olmayan, merkezî yönetimin, yerel yönetimlere yaptığı finansal transferlerdir. Günümüzde gösteriyor ki kentleşme sorununu yeni birtakım yaklaşımlarla ele almak artık zorunlu hâle gelmiştir. 

Okey Nitekim soruna bir yandan büyük kentleri hafifletmeyi öngören amenajman uygulaması ile yaklaşılırken, bir yandan da mahalli idare sorunlarını metropoliten alanlar adı altında daha geniş coğrafi üniteler içinde ele almak eğilimi ortaya çıkmıştır. 

Okey Kentlerin pek çoğunda meydana gelen akıl almaz nüfus artışı nüfusun yoğunluğunu da yükselttiğinden bu kentleri âdeta kan hücumuna uğramış yerleşme merkezleri hâline getirmiştir. 

Okey Kentleşmenin ulaştığı boyutlar ile bölgesel karakterdeki bazı hizmetlerin önem kazanması sonunda ortaya çıkan yeni birtakım kurumlar vardır. Mahalli idareler yönünden de ele alınmasında yarar bulunan bu kurumların en önemlileri metropoliten alanlar ile özel bölgelerdir. 

Okey Metropoliten alan ile ilgili tanımlardan biri şöyledir: Geniş bir şehir ve onu çevreleyen, idari yönden ayrı olmakla beraber, doğal ve ekonomik bir ayniyet gösteren çok sayıda uydu kentsel topluluklar. 

Okey Bu toplanma elbette ki fiziki ya da coğrafi anlamda değildir; idari anlamdadır. Bir başka söyleyişle metropoliten alanda bir çekirdek kent vardır. Bu çekirdek kent âdeta bir cazibe merkezîdir. 

Okey Bunun etrafında yine birçok irili ufaklı kentler vardır. Ancak bu sonuncuların varlığı ve yaşamı aslında cazibe merkezî olan çekirdek kentten kaynaklanmaktadır. 

Okey Uydu kentler diyebileceğimiz diğerleri ile bir arada ele alınır ve bunların tümü için ayrı bir yönetim tarzı benimsenirse karşımıza metropoliten alan kavramı ve idaresi çıkar.

Okey Özel bölgeler, ABD’de gerçekleştirilmiş tek bir hizmeti gerçekleştirme amacına yönelik bir mahalli idare birimidir. 

Okey Bir tanıma göre özel bölge üye devletin sınırlı bir coğrafi bölgede sulama, su temini, taşkın kontrolü, sağlık veya okul sistemi gibi belirli bir kamu hizmetini sağlamak üzere kurulmuş bulunan siyasal bir alt bölümüdür. 

Okey Özel bölgeler kurulması, bazı mahalli hizmetlerin gerçekleştirilmesinde gerçekten pratik ve yararlı bir buluştur. 

Okey Çünkü belirli bir hizmet için optimal büyüklükteki bölgenin seçimi nispi olarak daha kolaydır. Bu durumda elbette ki gelişme de hızlı ve etkili bir biçimde gerçekleşecektir. 

Okey Özellikle yakıt ve enerji, su, telefon ve ulaşım gibi hizmetlerde özel bölgeler başarılı sonuçlar almaktadırlar
Ara
Cevapla


[-]
Tags
mahalli vize ders notları maliyesi idareler


Hızlı Menü: