facebookpaylas twitterpaylas googlepaylas

Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
not  İstatistik 2 Vize Ders Notları Ece 3 172 Son Yorum: Ece
not  Makro İktisat Vize Ders Notları Derya 3 95 Son Yorum: Derya
not  Ticaret Hukuku 2 Vize Ders Notları Hakan 3 105 Son Yorum: Hakan
not  Davranış Bilimleri Vize Ders Notları Gamze 3 110 Son Yorum: Gamze
not  Genel Muhasebe 2 Vize Ders Notları Gamze 3 128 Son Yorum: Gamze

Damga Vergisi ve Harçlar Bilgisi Vize Ders Notları

#1
not 
Yeni Damga Vergisi ve Harçlar Bilgisi Vize 1. 2. 3. 4. Ünite Ders Notları ve Özetleri

Damga vergisini tanımlayabilmek
Okey Cebri kamu gelirlerinden biri olan damga vergisi bireyler ve topluluklarının kendi aralarında veya devletle yaptıkları hukuki işlemler dolayısıyla düzenlenen bir hususu ispat ve belli etme niteliğini taşıyan kâğıt ya da belgeler üzerinden alınan bir vergi olarak tanımlanabilir. 

Damga vergisinin diğer mali yükümlülüklerden farklarını saptayabilmek
Okey Türk Vergi Sistemi içinde yer alan vergilerden biri olan damga vergisi yasada vergi adı altında düzenlenmiş olmasına rağmen, bir hukuki işlemin kâğıda dökülmesi suretiyle kazandığı ispat ayrıcalığını yükümlendirmesi nedeniyle aslında resim niteliğinde bir mali yükümlülüktür. 

Okey Damga vergisi harcamalardan alınan vergilerin hukuki muamele vergileri alt türüne dâhildir. 

Okey Zira bu vergide vergiyi doğuran olay tek veya iki taraı bir hukuki işlem ile ilgili bir kâğıt düzenlenmesidir.

Damga vergisinin bir mali yükümlülük olarak niteliklerini listeleyebilmek
Okey Damga vergisinde yükümlüsünün kişisel durumu dikkate alınmaksızın vergilendirme yapıldığı için damga vergisi objektif (gayri şahsi) bir vergidir. 

Okey Hukuki işlemlere dair kâğıtların pek çoğu damga vergisine tabi tutulduğu için damga vergisi genel bir vergidir. Damga vergisi merkezi yönetim tarafından toplanan vergilerdendir. 

Okey Damga Vergisi ile ilgili mevzuat, başta 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu olmak üzere Anayasa, yasa ve uluslar arası anlaşmaların oluşturduğu birincil düzenlemeler ile çeşitli düzenleyici idari işlemlerden ibaret ikincil düzenlemelerden oluşur. 

Okey Damga Vergisi dolaylı (vasıtalı) bir vergidir. Bu yüzden damga vergisi kural olarak ekonomik süreç içinde bir sonraki veya bir önceki aşamaya yansıtılabilir, böylece bu verginin fiilî yükümlüsü ile yasal yükümlüsü farklı kişiler olabilir. 

Damga vergisinde konu, vergiyi doğuran olay, yükümlü, sorumlu, matrah ve oran ile vergi kolaylıkları (muafiyetiistisna) gibi unsurlarını açıklayabilmek 
Okey 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca damga vergisinin konusunu Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar oluşturur. 

Okey Damga vergisinin konusunu oluşturan kâğıtlar, medeni, ticari ya da resmîidari işlemler ile ilgili bir hususu ispat ve belli etmeye yarayan, yazılmış ve imzalanmış olan veya imza yerine geçecek bir işaret konulmuş bulunan maddi varlığı haiz belgelerdir.

Okey Ayrıca vergiye tabi kâğıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhler ile bu kâğıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhler de damga vergisine tabi tutulur. 

Okey Damga vergisine tabi tutulmak için kâğıdın öncelikle düzenlenmiş olması gerekir. 

Okey Düzenlenmek bir hukuki işlemin kâğıda bağlanması, yazılı şekilde yapılması anlamına gelir. Kanuna ekli (1) sayılı tabloda damga vergisine tabi kâğıtlar akitlerle ilgili kâğıtlar, kararlar ve mazbatalar, ticari işlemlerde kullanılan kâğıtlar, makbuzlar ve diğer kâğıtlar olmak üzere dört başlık altında toplanmıştır. 

Okey Yasanın “istisnalar” başlıklı 9. maddesi uyarınca kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı beş grup kâğıt damga vergisinden müstesna tutulmuştur. 

Okey Bunlar resmi işlerle ilgili kâğıtlar, öğrenciler ve askerlerle ilgili kâğıtlar, işçiler, çiçiler ve göçmenlerle ilgili kâğıtlar, ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar ile kurumlarla ilgili kâğıtlardır. 

Okey Bir kâğıdın vergileme açısından tekemmül etmiş olması için imzalanması veya kâğıt üzerine imza yerine geçen bir işaret konulması gerekir. 

Okey İmza geleneksel tipte imza olabileceği gibi elektronik imza da olabilir. Verginin konu unsuru ile ilgili olarak üç husus önem arz etmektedir. 

Okey Bunlar bir hukuki işlem dolayısıyla birden fazla kâğıt düzenlenmesi, birden çok işlemin aynı kâğıtta toplanması ve aynı hukuki işlem için ilave kâğıt düzenlenmesi durumlarıdır. 

Okey Damga vergisi açısından vergiyi doğuran olay kâğıdın düzenlenmiş olmasıdır. Hukuki işlemin kâğıda bağlanıp yazılı şekilde yapıldığında kâğıt düzenlenmiş olur. 

Okey Bu şekilde kâğıt ilgili olduğu hukuki işlem ile ilgili bir hususu ispat ve belli etme ve bu husus açısından hüküm ifade etme niteliğini kazanır. Böylece vergi borcu doğar. 

Okey Damga vergisinin yükümlüsü kâğıtları imza edenlerdir. İmza sahibi damga vergisi yükümlüsü, kâğıdın ilgili olduğu hukuki işlemin tekemmülü için imzası gereken kişi veya kişilerdir. Damga Vergisi Kanunu vergi alacağını güvence altına almak için özel sorumluluk hükümlerine yer vermiştir. 

Okey Bu hükümler uyarınca damga vergisine tabi olan ve tahakkuk zamanaşımı süreleri dolan kâğıtların hükmünden zamanaşımı süresi sona erdikten sonra bu kâğıdın hükmünden yararlanan kişiler, istihkaktan kesinti yapanlar, makbuz karşılığı ödeme mükellefiyetine tabi olanlar, resmî daireler veya noterler, damga vergisinden muaf kuruluşlar, yabancı memleketlerde veya Türkiye deki yabancı elçilik veya konsolosluklarda düzenlenen ticari ve mütedavil kâğıtların hamilleri ve kâğıtları ibraz edenler damga vergisinde sorumlu tutulabilmektedirler. 

Okey Damga vergisinde değer esaslı (ad valorem) ve miktar esaslı (spesifik) matrah türleri bir arada uygulanmaktadır. 

Okey Değer esaslı (ad valorem) matrahta nispi, miktar esaslı (spesifik) matrahta ise maktu vergileme söz konusu olur. 

Okey Damga vergisinde oran ancak nispi vergilemede söz konusu olur. Yasaya ekli (1) sayılı tabloda belli kâğıt türleri için bunların içerdikleri paraların belli yüzdeleri biçiminde farklı vergi oranları mevcuttur. 

Okey Damga vergisine dair vergi kolaylıkları esas itibarıyla 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nda düzenlenmiştir. 

Okey Gerçekten de Yasaya ekli (2) sayılı cetvelde damga vergisinden istisna edilmiş kâğıtlar ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. 

Okey Yine Yasada resmî dairelerin damga vergisine tabi olmadığı belirtilerek bu nitelikteki kuruluşlara yönelik bir vergi muafiyeti getirilmiştir. Ancak 488 Sayılı Yasa’nın yanında ayrıca özel bazı yasalar ile de vergi muafiyeti veya istisnası biçiminde damga vergisi kolaylıklarına yer verilmektedir.
Ara
Cevapla
#2
Damga vergisindeki vergilendirilme biçimlerini listeleyebilmek 
Okey Damga vergisinde maktu ve nispi olmak üzere iki vergilendirme biçimi kullanılır. Bu kapsamındaki kâğıtlar matrah türü ve belli bir parayı içerip içermeme ölçütü uyarınca nispi veya maktu biçimde vergiye tabi tutulur.

Damga vergisinde nisbi vergilendirmeyi açıklayabilmek
Okey Nispi vergilemede ise kâğıdın türü ile birlikte niteliği ve belli bir para içermesi de dikkate alınır. Belli parayı içeren kâğıtlar için nispi vergileme yapılır. 

Okey Nispi vergileme değer esaslı matraha dayanır. Nispi vergilemede kâğıdın damga vergisi içerdiği meblağa yasaya ekli (1) sayılı tabloda belirlenmiş bindelik oran uygulanarak hesaplanır. 

Damga vergisinde maktu vergilendirmeyi açıklayabilmek
Okey Maktu vergilemede kâğıt, sadece mahiyeti esas alınarak yasaya ekli (1) sayılı tabloda yazılı sabit tutarlar üzerinden damga vergisine tabi tutulur. Her bir kâğıt için ayrı ayrı belirlenmiş tutarda maktu vergi alınır. 

Damga vergisinin çeşitli ödeme biçimlerini listeleyebilmek
Okey Damga vergisi günümüzde makbuz karşılığında ödeme, basılı damga konulması suretiyle ödeme ve istihkaktan kesinti yapılması suretiyle ödeme olmak üzere üç temel şekilde ödenebilir. 

Okey Eskiden söz konusu olan damga vergisinin pul yapıştırılması suretiyle ödenmesi usulü ise 5281 sayılı Kanun ile yapılan yasa değişikliği ile 31.12.2004 tarihi itibarıyla kaldırılmıştır. 

Okey Hangi kâğıtların damga vergisinin hangi şekilde ödeneceği ya bizzat kanun koyucu tarafından belirlenmiş veya kanun koyucu bunların belirlenmesi hususunda Maliye Bakanlığını yetkili kılmış olduğundan yükümlüler damga vergisinin ödeme şeklini seçmek hakkına sahip değildirler.

Okey Damga Vergisi Kanunu’nun 18. maddesinde düzenlenen makbuz karşılığında ödeme usulü günümüzde damga vergisinin genel ödeme şekli konumunda olup, yasada özel bir ödeme şekli öngörülmemiş ise damga vergisi bu ödeme şekli vasıtası ile ödenir.

Okey Damga Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinde düzenlenen basılı damga konulması suretiyle ödeme şekli ancak belli kâğıtların damga vergisinin ödenmesinde kullanılabilir.

Okey Damga Vergisi Kanunu’nun 19. maddesinde düzenlenmiş istihkaktan kesinti suretiyle ödeme şekli vergi sorumlusu konumundaki bazı kuruluşların bazı işlemlerine dair yaptıkları ödemeler bakımından kullanılır.
Ara
Cevapla
#3
Damga vergisinde vergilendirme açısından özellik taşı yan çeşitli durumları listeleyip açıklayabilmek
Okey Damga vergisi uygulaması bakımından vergiye tabi kâğıtların niteliklerinin tayini, kâğıt nüshalarının birden fazla olması, kâğıtta birden fazla akit ve işlem bulunması, kâğıda konulan imzanın birden fazla ol ması ve nispi vergilemeye tabi kâğıtlarda belli para göstermenin zorunlu olması ile kâğıtta yabancı para cinsinden tutar bulunması durumları özellik arz eder.

Okey Damga vergisi uygulamasında bir kâğıdın tabi ola cağı verginin tayini için o kâğıdın niteliğine bakılır ve buna göre (1) sayılı tabloda yazılı vergisi bulunur. Kâğıtların nitelikleri tayin edilirken şekli kanunlarda belirtilmiş olan kâğıtlar açısından kâğıdın ilgili ka nundaki adına, belirtilmemiş olanlar açısından ise kâğıt üzerindeki yazının içerdiği hüküm ve anlama bakılır.

Okey Damga vergisine tabi kâğıt birden fazla nüsha hâlinde düzenlenmiş ise kural olarak her nüsha ayrı ayrı aynı miktar ve nispette damga vergisine tabi tutulur. Buna karşılık suretler ise maktu esasta vergiye tabi tutulur. 

Okey Bu durumun sebebi nüshanın surete göre daha değer li bir ispat ve tevsik vasıtası olmasıdır. Kâğıt nüshala rının ayrı ayrı vergilendirilmesi kuralına yasa ile bazı istisnalar getirilmiştir.

Okey Vergilendirme açısından özellik ve önem arz eden bir durum olan bir kâğıtta birden fazla akit ve işlem bulunması, bir kâğıtta birbirinden tamamen ayrı bir den fazla akit ve işlemin bir araya gelmesi, bir asıldan doğmuş ve birbirine bağlı olan birden fazla akit veya işlemin aynı kâğıtta toplanması ve bir kâğıttaki işleme asıl işlemin taraflarından başka bir kimsenin akit ve işleminin eklenmesi olarak 3 ayrı biçimde gerçekleşe bilir. Bu üç durumda söz konusu kâğıdın damga ver gisine tabi tutulması farklı şekilde olur.  

Okey Damga vergisine tabi bir kâğıda birden fazla imza ko nulmuş olması durumunda kural olarak kâğıdı imza eden kişiler kâğıtlara ait vergi ve cezanın tamamından müteselsilen sorumlu olurlar. 

Okey Ancak böyle bir du rumda dahi kâğıt sadece bir kez vergiye tabi tutulur, kâğıda birden fazla imza konulması verginin teker rürünü gerektirmez. 

Okey Kâğıdın imza sahibi sayısında damga vergisi mükellefi olur kâğıdın vergi ve cezası bu kişilerden herhangi birinden müteselsil borçluluk esasları uyarınca istenebilir. 

Okey Buna karşılık kâğıtta iş lemin tekemmülü için gereken kişi sayısından fazla kişinin imzası yer alıyorsa, bu durumda kâğıtta bir den fazla işlemin yer alması veya asıl işleme başka bir işlemin eklenmesi olasılıklarının varlığı dikkate alınarak vergileme yapılır. 

Okey Kâğıttaki imzaların birden fazla olmasının verginin tekerrürünü gerektirmemesi kuralının bazı istisnaları vardır.

Okey Damga Vergisi Kanunu’nun 11. maddesi ile nispi ver gilemeye tabi bazı kâğıtlar açısından mutlaka belli para gösterme zorunluluğu getirilmiştir. Konusu sa dece para olabilen sözleşme ve hukuki işlemlere iliş kin bu kâğıtlar belli bir parayı içermeksizin düzenle nemezler.

Okey Damga Vergisi Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca damga vergisine tabi kâğıtlar yabancı para cinsinden düzenlenmiş ise kâğıt üzerinde yazılı yabancı para belirlenmiş esaslara göre Türk parasına çevrilerek kâğıdın damga vergisi alınır
Ara
Cevapla
#4
Harçları tanımlayabilmek
Okey Harçlar, Anayasa’mızın 73. maddesinde vergiler ile birlikte yer almaktadır. Harçlar da vergiler gibi ancak kanunla konulabilir, kaldırılabilir veya değiştirilebilir. 

Okey Kanunlarda açıkça harç alınmasını gerektirmeyen konularda harç alınması mümkün değildir.

Okey Diğer taraftan vergilerde olduğu gibi harçlar ile ilgili kanunlarda da muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir.

Okey Kamusal veya özel faydanın birlikte ortaya çıktığı hizmetler yarı kamusal mal veya hizmetler olarak tanımlanmaktadır. Bu hizmetlerin kişilere sağladığı faydayı ölçmek ve fiyatlandırmak da mümkündür. 

Okey Bu tip mal veya hizmetler özel sektör tarafından da üretilip pazarlanması mümkün olmakla birlikte bu tip hizmetlerin topluma da sağlaması gereken faydalar olması özel sektörün toplumsal faydayı göz ardı edebilme riskini de beraberinde getirmektedir. 

Okey Yarı kamusal mal veya hizmetlerin toplumun diğer fertlerinden bağımsız olarak kişiye özel faydası belirlenebiliyor ise o zaman bu hizmetten faydalanan kişinin toplumun diğer fertlerinden farklı olarak daha fazla bir bedel ödemesi gerekmektedir.

Okey Harçlar ancak kanun ile alınabilir. Kişiler harca dayalı bir hizmetten faydalanmadan önce alacağı hizmetin kendisine olan maliyetini tam olarak bilebilecek durumda olmaları kamu hizmetinden yararlanmaya başlama kararı için önemli olacaktır. 

Okey Diğer taraftan harcın zora dayalı olarak alınması nedeniyle bu zorlamanın meclis tarafından kararlaştırılıp yasaya bağlanması hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir. 

Okey Vergilerde olduğu gibi harçlar da maliye politikası aracı olarak kullanılabilmektedir. Harç ölçüleri belirlenirken devletin teşvik politikası, sağlık politikası, imtiyazlı işlerden kazanılacak gelirin yüksekliği dikkate alınmaktadır. 

Okey Vergilerden farklı olarak harç ödeyen, hizmetten doğrudan yararlanabilmekte ve özel bir fayda sağlayabilmektedir. Bu hizmetin verilmesi için harcın ödenmesi gerekmektedir. Faydanın ortaya çıkması harcı gerektiren temel sebeptir. 

Okey Eğer harç ödenmiş olmasına rağmen hizmet veya izin verilememiş ise harcı doğuran olay da gerçekleşmemiş demektir. Bu durumda alınan harçlar ödeyene iade edilirler. 

Okey Vergiler Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince tahsil edilirken harçların tahsil yetkisi ilgili hizmeti veren kuruma aittir. Tahsil edilen bu harçlar eğer merkezi yönetim bütçesine ait bir gelir kalemi ise toplanan bu paraların Maliye Bakanlığına devredilmesi gerekmektedir.

Okey Hizmetin tam kamusal hizmet olması halinde kişilere bireysel faydası ölçülemeyeceğinden bunların bedeli vergilendirme ile karşılanmaya çalışılırken, kamusal mal veya hizmet niteliğinde olmayan ve sadece yararlanana fayda sağlayan özel mal veya hizmetlerin bedeli ise ücret olarak ortaya çıkmaktadır. 

Okey Harcın ortaya çıkabilmesi için kişinin harca tabi işlemin yapılmasını veya iznin verilmesini talep etmesi gerekir. 

Okey Harçlar bu yönü ile vergiden ayrılmaktadır.   Devlet, temel amaç ve görevlerini yerine getirirken bunlar için yapacağı kamu hizmetleri için maliyet yüklenmektedir. 

Okey Kamunun yararlandığı bu hizmetlerin bedelinin bu hizmetlerden yararlananlardan alınması gerektiği açıktır. 

Okey Kamu hizmetinin maliyetini adil dağıtabilmek ve yatay adaleti sağlamak bakımından mali gücü eşit olsa bile hizmetten faydalananların hizmetten faydalanmayanlara nazaran daha fazla maliyete katlanması adaletin bir gereği olarak ortaya çıkmaktadır. 

Okey Harçları hizmetten faydalananların hukukunda meydana gelen artışlardan kamunun payında düşmesi gereken pay olarak da nitelendirebiliriz 

Harçların diğer kamu gelirleri ile farkları açıklayabilmek
Okey Vergi ile harç arasındaki temel ortak nokta her ikisinin de kamu giderlerini karşılamak için alınmasıdır. Harçlarla ilgili olarak mali güç ilkesi benimsenmemiştir.

Okey Harçlar, Anayasa’nın vermiş olduğu yetki ile çıkartılan kanunlardaki uygulaması bakımından hizmetten faydalananı hedef almıştır. Harç ile resim arasındaki temel farkı,hakkı doğuracak işlem için özel bir hizmet verilip verilmediği yönünden ayırt edebilmek mümkündür.   

Okey Parafiskal gelirler ile harçlar arasındaki benzer yön her ikisinin de özel bir hizmet karşılığında alınmasıdır. Ancak parafiskal gelirlerde vergilere benzer şekilde bir hizmet alınmasa bile vergilerde olduğu gibi karşılıksız bir ödeme yapılması da gerekebilir.   Harca konu kamu hizmeti faydası doğrudan işlemin yapılması ile ortaya çıkmaktadır. 

Okey Şerefiye de ise hizmet kişi hukukunda meydana gelen faydayı ortaya çıkarmak için değil başka amaçlarla yapılmakta fayda, dolaylı olarak ortaya çıkmaktadır.   

Harç çeşitlerini sayabilmek
Okey Harç adı altında alınan kamu gelirleri ile ilgili olarak uygulamada en sık karşılaşılanlar ; gelirleri genel yönetim bütçesine dahil olan ve 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olan harçlar ile 5597 sayılı Yurt dışına çıkış Harcı Hakkında Kanun kapsamında alınan yurt dışına çıkış harcı, yerel yönetim bütçesine dahil olan 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nda yer alan harçlar ile cezaevi yapımında kullanılmak üzere 2548 Sayılı Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkumlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanun kapsamında alınan ceza evi yapı harcı şeklindedir.

Okey Diğer taraftan harç niteliğinde olmakla beraber düzenleyici veya denetleyici kurum bütçelerinde yer alan ücret ve bedeller de bulunmaktadır
Ara
Cevapla


[-]
Tags
bilgisi vize ders damga notları harçlar vergisi ve


Hızlı Menü: