facebookpaylas twitterpaylas googlepaylas

Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
not  İstatistik 2 Vize Ders Notları Ece 3 240 Son Yorum: Ece
not  Makro İktisat Vize Ders Notları Derya 3 169 Son Yorum: Derya
not  Ticaret Hukuku 2 Vize Ders Notları Hakan 3 154 Son Yorum: Hakan
not  Davranış Bilimleri Vize Ders Notları Gamze 3 178 Son Yorum: Gamze
not  Genel Muhasebe 2 Vize Ders Notları Gamze 3 176 Son Yorum: Gamze

Borçlar Hukuku Vize Ders Notları

#1
not 
Yeni Borçlar Hukuku Vize(Ara Sınav) 1. 2. 3. 4. Ünite Ders Notları ve Özetleri

Okey Borçlar Hukukunun temel hükümlerini genel olarak değerlendirmek Borçlar Hukuku, Medeni Hukukun borç ve borç ilişkilerini düzenleyen bölümüdür. Borçlar Hukukunun ana kaynağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’dur. 

Okey Türk Borçlar Kanunu, genel hükümlere ilişkin birinci kısmında tüm borç ilişkileri için uygulanacak temel esasları (çeşitli borç ilişkilerinin doğumu, hükümleri, sona ermesi vb.) düzenlemekte; “Özel Borç ilişkileri” başlığını taşıyan ikinci kısmında ise çeşitli sözleşme ilişkilerine (örnek olarak belirtilirse, satım, bağışlama, kira, eser, vekâlet, hizmet) ve özellik taşıyan bazı hukuki ilişkilere (örnek olarak vekâletsiz iş görme, havale) ilişkin hükümler yer almaktadır. 

Okey Borçlar Hukukunun ana ilkesi: Sözleşme özgürlüğünü tanımlamak Sözleşme özgürlüğü, taraşarın hukuki ilişkilerini kendi iradeleriyle belirleyebilmesini ifade eder. Sözleşme özgürlüğünün Borçlar Hukukunun temel ilkesi olduğu söylenebilir. 

Okey Sözleşme özgürlüğü ilkesinin çeşitli görünümleri söz konusudur. Bunlar; sözleşme yapıp yapmama, sözleşmenin içeriğini ve şeklini belirleme özgürlüğüdür. 

Okey Borç ilişkisinin temel kavramlarını açıklamak Borç ilişkisi kavramı, geniş anlamı itibarıyla, çeşitli borçların doğumuna dayanak oluşturan hukuki ilişkiyi ifade etmektedir. Öğretide buna geniş anlamda borç ilişkisi adı verilmektedir. 

Okey Geniş anlamda borç ilişkisinin yanı sıra borç ilişkilerinden doğan çeşitli borçlar, dar anlamda borç ilişkisi veya kısaca borç kavramıyla anılmaktadır. Borç ilişkisinin unsurlarından birisi edimdir. 

Okey Edim borcun konusuna verilen addır. Borç ilişkisinin konusunu oluşturan edimi çeşitli şekillerde gruplandırmak mümkündür. Borçlunun davranışı bakımından, yapma, yapmama ve verme borcundan söz edilebilir. 

Okey Borç konusunun niteliğine göre parça borcu ve çeşit borcundan söz etmek mümkündür. Edimin yerine getirilmesinin süreye yayılması yönünden ise ani, sürekli ve dönemli edim ayrımı yapmak olanaklıdır. 

Okey Borç ilişkisi taraşar arasında birtakım haklara ve borçlara kaynaklık eder. Borç ilişkisinden doğan en temel hak alacak hakkıdır. 

Okey Borç ilişkisi, kural olarak, yalnızca taraşarı arasında hüküm doğurur. Buna borç ilişkisinin nisbî niteliği adı verilir. Borçlu borca aykırı davranışının sonuçlarından sorumludur. 

Okey Bizim hukukumuzda borçlunun borca aykırı davranışlarından sorumluluğu konusunda malvarlığı ile sınırsız sorumluluk esası kabul edilmiştir. 

Okey Borçların kaynaklarını sıralamak Türk Borçlar Kanunu genel hükümler kısmının Borç ilişkisinin Kaynakları başlığını taşıyan birinci bölümünde üç borç kaynağına ilişkin hükümlere yer vermiştir: Sözleşmeden  doğan  borç  ilişkileri haksız fiillerden  doğan  borç ilişkileri ve sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileri. 

Okey Anılan borç kaynaklarının dışında Kanun’un öngördüğü başka borç kaynakları da bulunmaktadır. 

Okey Kanunun hısımlık ilişkilerine bağlı olarak öngördüğü nafaka borçları ve vekâletsiz iş görmeden doğan borçlar bunlara örnek gösterilebilir. Hukuki işlem kavramını ve sözleşmelerin hukuki işlemler içindeki yerini tartışmak Hukuki işlem, genel bir ifadeyle hukuki sonuca yönelmiş irade beyanı olarak tanımlanabilir. 

Okey Hukuki işlemler, işlemin meydana gelebilmesi için gerekli irade beyanının sayısına göre tek taraşı hukuki işlemler ve sözleşmeler olarak gruplandırılabilir. Bunlara aralarında hukuki ilişki bulunan kişilerin aldıkları kararları da eklemek gerekir. 

Okey Tek taraşı hukuki işlemler, arzu edilen hukuki sonucun gerçekleşebilmesi için tek bir kişinin iradesinin yeterli olduğu işlemlerdir. Sözleşmeler arzu edilen hukuki sonucun meydana gelmesi için iki kişinin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarının gerekli olduğu hukuki işlemlerdir. 

Okey Bütün sözleşmeler iki kişinin karşılıklı irade beyanı ile kurulurlarsa da özellik taşıyan iki duruma işaret etmek gerekir. 

Okey Gerçekten bazen sözleşmenin bir tarafında birden fazla kişi bulunabilir. Örneğin, bir adi ortaklığın bankadan kredi kullanması hâlinde, kredi sözleşmesinin bir tarafını krediyi kullandıran banka oluştururken, karşı tarafta borçlu olarak adi ortaklığın ortakları (iki veya daha fazla kişi) yer alır. 

Okey Bankada birden fazla kişinin açtırdığı müşterek hesap sözleşmelerinde de durum aynıdır. 

Okey Sözleşmeleri konuları itibarıyla, içerikleri itibarıyla, kanunda düzenlenmiş olup olmadıklarına göre gruplandırmak mümkündür. Ayrıca sözleşmeler, borç altına giren taraf sayısı ve sözleşme ile üstlenilen edimin niteliği dikkate alınarak da farklı şekilde gruplandırılabilir. 

Okey Kararlar kişi topluluklarında yeterli sayıda kişinin iradelerini aynı yönde açıklamaları ile meydana gelen hukuki işlemlerdir. Ancak iki ya da daha fazla kişinin karar aldığından söz edebilmek için bu kişiler arasında karar alınmasına dayanak teşkil edecek bir iç ilişkinin bulunması gerekir. 

Okey Nitekim, bir dernekte genel kurulun veya yönetim kurulunun karar almasından, aynı şekilde bir anonim şirkette genel kurulun veya yönetim kurulunun karar almasından söz edilebilir. 

Okey Sözleşmelerin kurulmasını açıklamak iki taraşı hukuki işlemler grubunda yer alan sözleşmeler, taraşarın irade beyanları uyuştuğunda kurulmuş sayılır. Taraşarın sözleşme kurma amacına yönelmiş irade beyanlarının mutlaka açık irade beyanı tarzında olması gerekmez, sözleşme kurma amacına yönelmiş irade beyanları örtülü irade beyanı tarzında da ortaya çıkabilir. 

Okey Türk Borçlar Kanunu, sözleşme kurma amacına yönelmiş karşılıklı irade beyanlarından zaman itibarıyla önce yapılanına öneri (icapteklif) demektedir. 

Okey Bir irade beyanının öneri niteliği taşıyabilmesi yapılmak istenen sözleşmenin esaslı unsurlarını içermesine bağlıdır. Öneriye uygun bir kabul beyanı ile sözleşme kurulmuş sayılır. 

Okey İrade beyanlarının uyuşmasının sözleşmenin kurulmasını sağlayabilmesi için, taraşarın sözleşmenin esaslı noktaları üzerinde uyuşmuş olmaları gerekir. Buna göre, taraşar sözleşmenin hem objektif olarak esaslı noktaları hem de subjektif esaslı noktaları üzerinde anlaşmış olmalıdır. 

Okey Borçlar Hukukunun ana ilkesi olan sözleşme özgürlüğü sayesinde taraşar, yaptıkları sözleşmenin içeriğini Kanun’un öngördüğü sınırlar çerçevesinde serbestçe belirleyebilirler. Ancak her türlü sözleşmenin içeriğinin taraşarca anlaşarak hatta çoğu zaman pazarlık suretiyle belirlenmesi mümkün değildir. 

Okey Özellikle kitlesel mal ve hizmet sunan bir işletmenin her defasında aynı içerikteki sözleşmeyi, sözleşmenin karşı tarafı ile müzakere ederek yapması ticaret hayatının gereksinimleri ile bağdaşmaz. Bu bakımdan kitlesel mal ve hizmet sunan işletmeler çareyi genel işlem koşullarını kullanmakta bulmuştur. 

Okey Ancak genel işlem koşullarının sözleşmenin tek taraşı belirlenmiş içeriğini oluşturması, genel işlem koşulu kullanan tarafa, diğeri karşısında avantajlı bir konum sağlar. 

Okey Kanun koyucu genel işlem koşullarının kullanılması yoluyla taraşar arasında bozulan sözleşme adaletini sağlamak amacıyla Türk Borçlar Kanunu’nda genel işlem koşullarına ilişkin düzenlemelere yer vermiştir. 

Okey Türk Borçlar Kanunu genel işlem koşullarının sözleşmenin içeriğine dâhil edilmesi, yorumlanması ve değiştirilmesi gibi hususlar ayrıntılı olarak düzenlemiştir. 

Okey TBK 9’da sözleşmenin kurulması hükümleri arasında “ilan yoluyla ödül sözü verme” özel olarak düzenlenmiştir. 

Okey TBK 9/I’de yer alan “Bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vereceğini ilan yoluyla duyuran kimse, sözünü yerine getirmekle yükümlüdür” hükmü uyarınca, ödül sözü verenin tek taraşı beyanı ile borç altına girdiği kabul edilmektedir. 

Okey Sözleşme özgürlüğünün görünüm şekillerinden bir diğerini de sözleşme yapma özgürlüğü oluşturur. Kişiler, sözleşme yapıpyapmama konusunda serbesttir. Ancak söz konusu özgürlüğe bazen kanunlarla, bazen de iradi olarak sınır getirilmiştir
Ara
Cevapla
#2
Okey Sözleşmelerin kesin hükümsüzlüğüne yol açan halleri sıralamak Borçlar Kanunu’muz ihlal edilen geçerlilik şartı itibarıyla farklı geçersizlik hâlleri öngörmüştür. 

Okey Sözleşmenin geçersizliği, kurucu unsurları tamamlanarak kurulmuş bir sözleşmenin geçerlilik şartlarını gerçekleştirememesi sebebiyle hüküm doğurmamasını ifade eder. Sözleşmenin geçersizliği bir üst kavramıdır. 

Okey Söz konusu geçersizlik kesin hükümsüzlük şeklinde ortaya çıkabileceği gibi iptal edilebilirlik şeklinde de görülebilir. Sözleşmenin kesin hükümsüzlüğüne yol açan sebepler TBK 27/I’de sıralanmıştır. 

Okey Anılan hükme göre, Kanun’un emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür”. 

Okey Geçersizlik sebebinin sözleşmenin tümüne değil, sözleşmenin bazı hükümlerine ilişkin olduğu durumlarda TBK 27/II hükmü, kural olarak geçersizlik sebebinin bulunduğu hükümlerin geçersiz sayılacağını, sözleşmenin diğer kısmının geçerli olacağı esasını kabul etmiştir. 

Okey Ancak sözleşmenin geçersiz olan hükümleri olmaksızın sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılıyorsa sözleşmenin tamamı kesin hükümsüz olacaktır. Geçersizlik, kurulmuş bir sözleşmede söz konusu olur. 

Okey Eğer sözleşmenin kurucu unsurları eksikse sözleşme meydana gelmiş olmayacağı için sözleşme açısından “yokluk” yaptırımı söz konusu olur.

Okey Öte yandan, kurucu unsurları tamamlanmış bir sözleşmenin hüküm doğurması bazı tamamlayıcı unsurların gerçekleşmesine bağlı ise tamamlayıcı unsurun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin belli olmadığı safhada sözleşme noksan veya askıda hükümsüz olarak nitelendirilmektedir. 

Okey Sözleşmelerin iptal edilebilirliğine yol açan halleri anlatmak Sözleşmelerin geçersizliği başlığı altında incelenecek ikinci hal iptal edilebilirliktir. 

Okey Sözleşmelerin iptaline yol açan sebepler yanılma, aldatma, korkutma hali ile aşırı yararlanmadır. 

Okey Söz konusu durumlarda iptal hakkı kanunda öngörülen hak düşürücü süreler içerisinde kullanılabilir. 

Okey Temsili tanımlamak Hukuki işlemin temsil yoluyla gerçekleştirilmesi, temsilcinin, başkası (temsil olunan) adına ve hesabına hukuki işlemi yapmasını ifade eder. Temsil yoluyla yapılan hukuki işlemin tarafı temsil olunan kişi olur, hukuki işlemin hak ve borçları da temsil olunan kişi üzerinde doğar. 

Okey Bu tarz temsile, doğrudan temsil denilmektedir. Buna karşılık, temsilcinin hukuki işlemi kendi adına fakat başkası hesabına yapması hâlinde dolaylı olarak temsilin sonuçları ortaya çıkabilmektedir. 

Okey Bir hukuki işlemin temsilci aracılığıyla yapılabilmesi için aşağıdaki iki koşulun gerçekleşmesi gerekir. Bunlardan ilki temsilciye temsil yetkisi verilmesi ikincisi ise temsilcinin temsil olunan adına hareket ederek hukuki işlemi yapmasıdır
Ara
Cevapla
#3
Okey Haksız fiil sorumluluğunu açıklamak Haksız fiil borcun kaynaklarından birisidir. TBK 4976 arasında düzenlenmiştir. Haksız fiil sorumluluğu, aralarında bir hukuki ilişki bulunmasa bile, hukuka aykırı ve kusurlu bir davranış ile başkasına zarar veren kimsenin, bu zararı tazmin etmekle yükümlü olmasını ifade eder. 

Okey Hukukumuzda genel kural, haksız fiil sorumluluğunun hukuka aykırı ve kusurlu bir fiile dayanmasıdır. Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin bu genel esas TBK 49’da düzenlenmiştir. 

Okey Haksız fiil sorumluluğu için, failin kusurlu olması şartı aranmışsa da, kanun koyucu kusurun bulunmadığı bazı hâllerde de sorumluluğu tesis eden çeşitli düzenlemelere yer vermiştir. 

Okey Kusursuz sorumluluk (objektif sorumluluk/sebep sorumluluğu) olarak adlandırılan bu hâllerin bir kısmı, tehlike esasına, bir kısmı hâkimiyet esasına ve bir kısmı da hakkaniyet esasına dayanmaktadır. Bunların yanı sıra, failin fiilinin hukuka aykırı olmadığı bazı hâllerde de, sorumluluk söz konusu olabilir. 

Okey Bu tarz sorumlulukta, bir kimse fiilî hukuka aykırı olmadığı hâlde, bu fiili neticesinde meydana gelen zarardan, fedakârlığın denkleştirilmesi esası uyarınca sorumlu tutulmaktadır. 

Okey Kusur Sorumluluğunu tanımlamak Kusur sorumluluğu TBK 49 vd. düzenlenmiştir. 

Okey Anılan hükümden hareketle kusur sorumluluğunun unsurları; fiil, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve uygun illiyet bağı şeklinde sıralanabilir. Bir kimsenin haksız fiil sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, öncelikle sorumlu tutulmak istenen şahsın bir fiili bulunmalıdır.

Okey Fiil, bir insanın yapma (olumlu davranış) veya yapmama (olumsuz davranış) şeklinde gerçekleşen iradi davranışıdır. 

Okey Kişinin haksız fiil sorumluluğuna yol açan bu davranışı hukuka aykırı olmalıdır. Hukuka aykırılık zarar gören değeri korumak için hukuk düzenince yasaklanmış bir davranışta bulunmaktır. Üçüncü olarak haksız fiilden bir zarar doğmuş olmalıdır. 

Okey Zarar kişinin malvarlığında rızası dışında meydana gelen eksilmeyi ifade eder. Haksız fiil nedeniyle bir kimsenin zararlı sonuçtan sorumlu tutulabilmesi için hukuka aykırı davranışta bulunurken kusurlu olması ve kusurlu ve hukuka aykırı bu davranışı ile ortaya çıkan zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekmektedir. 

Okey Hukuka aykırılığı kaldıran sebeplerin bulunması veya illiyet bağını kesen sebeplerin varlığı haksız fiil sorumluluğunu ortadan kaldırır. 

Okey Kusursuz sorumluluk hâllerini sıralamak Haksız fiil sorumluluğu için kural olarak failin kusurlu olması gerekmektedir; bununla beraber gerek TBK’da gerek diğer kanunlarda kusurun aranmadığı çeşitli sorumluluk hükümleri de yer almaktadır. 

Okey Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen başlıca kusursuz sorumluluk hâlleri, zorunluluk hâlinde verilen zararlardan sorumluluk, ayırt etme gücü bulunmayanların sorumluluğu, hayvan bulunduranların sorumluluğu, adam çalıştıranın sorumluluğu, yapı malikinin sorumluluğu ve tehlike sorumluluğudur. 

Okey Bu kusursuz sorumluluk hâllerinin büyük çoğunluğu bir önceki Borçlar Kanunu’muzda da hüküm altına alınmıştır. Bununla birlikte tehlike sorumluluğu genel bir sorumluluk ilkesi olarak ilk kez 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir.
Ara
Cevapla
#4
Okey Maddi zararın belirlenmesini açıklamak Haksız fiil sonucu zarar gören kimse, uğramış olduğu zararın tazmin edilmesini failden talep edebilir. 

Okey Tazminatın şekli ve miktarı hakkında taraflar anlaşamazsa, zarar gören tazminat davası açabilecektir. 

Okey Dava haksız fiilden sorumlu kişiye karşı açılır. Zarar gören açtığı davada haksız fiil sorumluluğu için aranan şartların mevcut olduğunu bu anlamda eğer kusur sorumluluğu söz konusu ise zarar verenin kusurunu ve bulununla birlikte zarar miktarını ispat etmekle yükümlüdür. 

Okey Zarar gören, uğramış olduğu zarar miktarını ispat yükü altında olsa da onun zararının gerçek miktarını ispat etmesi her zaman mümkün olamayabilir; Eğer davacının uğramış olduğu zararın gerçek miktarını ispat etmesi kendisinden beklenemiyorsa hâkim, hem olayların olağan akışını dikkate alacak, hem de zarar görenin haksız fiil neticesinde yoksun kaldığını ileri sürdüğü kazançları elde etme ihtimalini (bunları elde etmek için aldığı tedbirleri) değerlendirerek, zarar görenin uğradığı zarar miktarını hakkaniyete uygun olarak takdir edecektir.

Okey Haksız fiil nedeniyle uğranılan zarar miktarının belirlenmesinde haksız fiil nedeniyle zarar görenin elde etmiş olduğu maddi yararlar denkleştirme yapılarak tespit edilen zarar miktarından düşülecektir. 

Okey Tazminatın belirlenmesini tanımlamak tazminat yükümlülüğü, zarar verici olay hiç gerçekleşmeseydi içinde bulunulacak durumun ekonomik açıdan mümkün olduğu mertebe yeniden tesisi amacıyla, bir başka şey ya da miktarın zarar görene verilmesidir. Buna göre tazminatın amacı, ortaya çıkan zararın giderilmesidir. 

Okey Tazminatın belirlenmesi, zararın belirlenmesinden sonraki aşamayı teşkil eder. 

Okey Bu aşamada hâkim meydana gelen zararın ne kadarının sorumlu kişi tarafından karşılanacağını ne kadarının ise zarar gören üzerinde kalacağını (tazminatın miktarını) tayin eder. Sorumluluk sebeplerinin çokluğu halini özetlemek Haksız fiil neticesinde meydana gelen zarardan birden fazla kimse sorumlu olabilir. 

Okey Bu takdirde, zarar gören ile sorumlular arasındaki ilişkinin nasıl olacağı TBK 61’de düzenlenmiştir. 

Okey Anılan madde hükmü ile birden çok kişinin meydana gelen zarardan mütesilen sorumlu olacakları hüküm altına alınmıştır. Bu hükme dayanarak zarar gören zararının tamamını zarar verenlerden herhangi birinden istebilecektir. 

Okey Zarar verenlerden biri zarar görenin zararının tümünü gidermişse, o sorumlulukları oranında zarardan sorumlu tutulan diğerlerine rücu edebilecektir. Haksız fiilden sorumlulukta zamanaşımını belirlemek Haksız fiil sorumluluğunun zamanaşımı süresi, TBK 72/I’de düzenlenmiştir. 

Okey TBK 72/I uyarınca, haksız fiil sorumluluğu, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her durumda haksız fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Bu zamanaşımı süresi, başka kanunlarda özel sürelerin öngörülmediği bütün haksız fiil sorumluluklarında uygulama bulur. 

Okey Sebepsiz zenginleşmeyi açıklamak bir kimsenin zenginleşmesi haklı bir sebebe dayanmıyor ve bu zenginleşme diğer bir kimsenin aleyhine gerçekleşmiş ise böyle bir durumda sebepsiz zenginleşmeden söz edilir. 

Okey Sebepsiz zenginleşmeyi meydana getiren koşulları şu şekilde sıralamak mümkündür. Bunlar, yoksullaşma, zenginleşme, haklı bir sebebin bulunmaması ve nedensellik bağıdır. 

Okey Sebepsiz zenginleşmenin sonucu, zenginleşmenin iadesidir. Yoksullaşan, haklı bir sebep olmaksızın zenginleşen kimseden, zenginleşme konusu şeyin iadesi talep edecektir. Yoksullaşan tarafın bu iade talabine karşılık, sebepsiz zenginleşen zenginleşme konusu şeye yapmış olduğu masraşarı talep etmeye yetkilidir. 

Okey Zenginleşen tarafın iade yükümünün kapsamı ile onun talep edebileceği masraşarın niteliği iyiniyetli veya kötü niyetli kabul edilmesine göre değişecektir. 

Okey Sebepsiz zenginleşmeden doğan iade talepleride haksız fiilden doğan iade talepleri gibi 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
Ara
Cevapla


[-]
Tags
vize hukuku ders borçlar notları


Hızlı Menü: